Bugun...



Sonradan Datçalıdan Datça Hikayeleri (12)

Datça’da Bademli Yaşam…

facebook-paylas
Tarih: 21-11-2023 11:46

Sonradan Datçalıdan Datça Hikayeleri (12)

Datça’da Bademli Yaşam…

Datça Havadis: (Adil Çulhaoğlu)

Datça’da Pazar yerine ilk gittiğimde çağlasıyla tanıştığım Bademin bahçesi  değil, tarlası olduğunu  köylere gittiğimiz ilk günlerde öğrenmiştim. Olgunlaşmadan toplanan yeşil çağlalar turfanda olarak toplanıp ilk ürün olarak Datça pazarında satıldığı gibi, büyük şehirlerde tezgahlarda Ocak ayından itibaren  yer almaya başlıyormuş. ‘Datça köylülerinin cebine para girmeye başlıyor yılın ilk aylarında. Herkes çağla toplamakla meşguldü biz, Serdar Uslu ile Knidos’a giderken. Datça’nın batısındaki köylerine Betçe denir diyor Serdar. Mesudiye, Yaka, Sındı, Cumalı ve Yazı köyünün bulunduğu bölge dağlık ormanlık zeytin ve Badem tarlaları ile kaplı.  Badem çiçeklerinin manzarasını kaçırmış olduğumu öğreniyorum. Yaz aylarında badem ağaçları önce çırpılıyor, kabuklar soyuluyor, kırılıyor ve  esas yenilebilen badem ortaya çıkıyor. Ak, Nurlu ve Sıra adıyla üç gruba ayrıldığını öğreniyorum. ‘Toplanan çağlaları köylüler ihtiyaçları olduğu zaman kırıp satıyorlarmış. Kabuğu soyulmuş  halde kırılmamış olarak da pazarda da satanlar oluyormuş. Her yıl badem kırıldığı temmuz Ağutos aylarında ‘datça Belediyesince düzenlenen Badem festivalinin tertip komitesinde ben de Turizm Müdürü olarak görev almaya başlamıştım.

 Yaka Köyünü geçince çağla toplayanlar birkaç avuç çağla ikram ediyorlar. Yaka Köyünü geçince yol boyunca sağlı sollu tarlalarda çoğunluğu badem ağaçlarıyla dolu tarlalar uzanıyor. Knidos gezimizin arkasından, Değirmen bükü yolunda Esentepe’de Yıldıray’ın lokantasına gidiyoruz Serdar ile tavuk  ve salata nın arkasından tatlı olarak ballı badem hazırlayıp getiriyor bir tava ile Yıldıray. Tabağa koyduğunda sıcaktı. Nasıl yapıldığını sorduğumda anlatmıştı. Badem zeytin yağında hafif kızartılıp tabağa konduktan sonra üzerine bal ilave ediliyormuş. ’Bu tatlı güç verir, afiyet olsun ’ diyordu, bize  gülümseyerek  Yıldıray. Enfes bir tattı. Ballı badem daha sonraki lokantalardaki yemeklerde aradığımız tatlı olmaya başlamıştı. Ancak her yerde  bulmak mümkün olmuyordu.

Daha sonraki aylarda biz de,  bademin ‘güç veren etkisini ‘ anlatan yazılar yayınlatalım, bademin satışı artsın  diye düşünmüş, ama kabul görmemişti. Birkaç ay sonra  TV’lerde Fisko Birliğin ‘aganini’ reklamları yayınlanınca, ‘aga nini’nin’ Datça’da var olduğunu da konuşulmaya başlanacaktı.

İlerleyen yıllarda, Betçe yolculuğumuzun birinde badem silkeleyen bir köylüye kolay elsin diye seslenmiştim. ’Ben Palamutbüklü Mehmet Uzun,  nerden çıktı bu turizm, bademi toplayacak adam bulamıyoruz’ diyordu. Köylerde gençlerin turizm meslek lisesinde okumaya başlamaları, ardından otellerde ve teknelerde çalışmaya giderek, turizm sektörüne kaymalarıyla, köylerde genç sayısının azaldığını gören köylüler bana  serzenişte bulunuyorlardı.  Badem toplatmak için Datça dışından işçi getirmek zorunda kalanlar olmuş.

Datça merkezde birkaç badem bal  satan dükkandan, günümüzde  her köşede bal badem, zeytin yağı ve çeşitli yöresel ürünler satan dükkanlar açıldığını görmek mümkün.

Lokanta ve kafelerde künefenin sıcak olarak servis edildiği gibi, Datça’ya has bir tatlı olarak sıcak servis yapılmasını önerdiğim Ballı badem, sadece badem ile balın karıştırılarak kavanozlarda satışa sunuluyor.




Editör: Celal Ersoy

Bu haber 707 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Okuyucu Köşesi Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 28 24 1 3 58 15 75 +43
2 Fenerbahçe 28 23 1 4 72 22 73 +50
3 Trabzonspor 27 14 9 4 43 33 46 +10
4 Beşiktaş 28 14 10 4 39 32 46 +7
5 Kasımpaşa 28 11 10 7 48 50 40 -2
6 Başakşehir FK 28 11 11 6 36 33 39 +3
7 Çaykur Rizespor 28 11 11 6 31 40 39 -9
8 Sivasspor 28 9 8 11 34 37 38 -3
9 Antalyaspor 27 8 8 11 32 31 35 +1
10 Kayserispor 28 10 10 8 35 41 35 -6
11 Samsunspor 28 9 13 6 33 37 33 -4
12 Adana Demirspor 27 7 9 11 39 36 32 +3
13 Konyaspor 28 7 11 10 28 39 31 -11
14 MKE Ankaragücü 28 6 10 12 33 36 30 -3
15 Alanyaspor 27 6 9 12 32 40 30 -8
16 Fatih Karagümrük 27 7 12 8 32 31 29 +1
17 Hatayspor 28 6 11 11 32 39 29 -7
18 Gaziantep FK 27 7 13 7 31 40 28 -9
19 Pendikspor 28 6 14 8 32 57 26 -25
20 İstanbulspor 28 3 18 7 21 52 13 -31
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 25 20 4 1 61 20 61 +41
2 Göztepe 25 16 5 4 44 15 52 +29
3 Kocaelispor 25 13 6 6 38 27 45 +11
4 Sakaryaspor 25 12 6 7 39 28 43 +11
5 Bodrumspor 25 12 7 6 34 18 42 +16
6 Bandırmaspor 25 11 7 7 35 21 40 +14
7 Çorum FK 25 11 8 6 39 25 39 +14
8 Boluspor 25 11 8 6 23 26 39 -3
9 Gençlerbirliği 24 8 7 9 24 25 33 -1
10 Erzurumspor FK 25 8 7 10 23 21 31 +2
11 Keçiörengücü 25 8 10 7 24 31 31 -7
12 Ümraniyespor 25 8 11 6 28 36 30 -8
13 Manisa FK 25 6 9 10 27 27 28 0
14 Adanaspor 25 8 15 2 21 38 26 -17
15 Tuzlaspor 25 6 13 6 24 41 24 -17
16 Şanlıurfaspor 24 5 11 8 16 28 23 -12
17 Altay 25 5 17 3 12 49 15 -37
18 Giresunspor 25 2 19 4 11 47 7 -36
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 26 19 4 3 61 23 60 +38
2 Van Spor FK 27 17 5 5 42 28 56 +14
3 Bucaspor 1928 27 15 3 9 37 15 54 +22
4 Yeni Mersin İdman Yurdu 27 14 4 9 40 20 51 +20
5 1461 Trabzon FK 26 14 6 6 48 26 48 +22
6 Ankaraspor 27 13 5 9 36 23 48 +13
7 Diyarbekir Spor 26 11 8 7 29 22 40 +7
8 Ankara Demirspor 26 12 11 3 33 30 39 +3
9 Karacabey Belediye Spor 27 9 9 9 26 24 36 +2
10 Beyoğlu Yeniçarşıspor 26 10 12 4 28 28 34 0
11 Nazilli Belediyespor 27 10 11 6 33 41 33 -8
12 Kırklarelispor 27 8 11 8 22 33 32 -11
13 Hes İlaç Afyonspor 26 7 10 9 16 26 30 -10
14 Altınordu 26 6 11 9 28 28 27 0
15 Serik Belediyespor 27 6 12 9 19 29 27 -10
16 Kırşehir Futbol SK 27 5 16 6 26 50 21 -24
17 Zonguldak Kömürspor 26 5 14 7 24 45 19 -21
18 Adıyaman FK 27 3 19 5 17 44 14 -27
19 Bursaspor 26 3 16 7 15 45 13 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 20 15 1 4 41 9 49 +32
2 Aliağa Futbol A.Ş. 21 14 0 7 36 11 49 +25
3 52 Orduspor FK 21 11 5 5 28 18 38 +10
4 Ayvalıkgücü Belediyespor 21 10 5 6 25 16 36 +9
5 K.Çekmece Sinopspor 21 9 7 5 31 20 32 +11
6 Edirnespor 20 9 7 4 33 20 31 +13
7 İnegöl Kafkas GK 20 8 6 6 22 22 30 0
8 Artvin Hopaspor 20 7 6 7 26 18 28 +8
9 Mardin 1969 Spor 21 8 9 4 26 23 28 +3
10 Karabük İdmanyurdu Spor 21 8 10 3 19 30 27 -11
11 Talasgücü Belediyespor 21 8 12 1 24 35 25 -11
12 Kırıkkalegücü FK 20 5 11 4 12 25 19 -13
13 Gümüşhanespor 21 2 10 9 13 33 15 -20
14 Malatya Arguvanspor 20 2 14 4 9 32 10 -23
15 Tarsus İdman Yurdu 20 2 15 3 13 46 9 -33
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/03/2024 Adana Demirspor vs Fatih Karagümrük
 04/03/2024 Alanyaspor vs Trabzonspor
 04/03/2024 Antalyaspor vs Gaziantep FK
 08/03/2024 İstanbulspor vs Kasımpaşa
 09/03/2024 Sivasspor vs Alanyaspor
 09/03/2024 Konyaspor vs Adana Demirspor
 09/03/2024 Başakşehir FK vs Antalyaspor
 09/03/2024 Trabzonspor vs Fatih Karagümrük
 10/03/2024 Kayserispor vs Hatayspor
 10/03/2024 Galatasaray vs Çaykur Rizespor
 10/03/2024 Galatasaray - Çaykur Rizespor Çaykur Rizespor ligde deplasmandaki son 10 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 10/03/2024 Galatasaray - Çaykur Rizespor Galatasaray ligdeki son 16 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
 10/03/2024 Samsunspor - MKE Ankaragücü MKE Ankaragücü ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Samsunspor yenilmez
 10/03/2024 Fenerbahçe - Pendikspor Fenerbahçe ligdeki son 17 maçında hiç kaybetmedi  Fenerbahçe yenilmez
 10/03/2024 Fenerbahçe - Pendikspor Pendikspor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Fenerbahçe yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/03/2024 Gençlerbirliği vs Şanlıurfaspor
 08/03/2024 Boluspor vs Giresunspor
 09/03/2024 Bandırmaspor vs Bodrum FK
 09/03/2024 Adanaspor vs Sakaryaspor
 09/03/2024 Eyüpspor vs Çorum FK
 10/03/2024 Altay vs Gençlerbirliği
 10/03/2024 Keçiörengücü vs Erzurumspor FK
 10/03/2024 Şanlıurfaspor vs Göztepe
 10/03/2024 Kocaelispor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 06/03/2024 Adıyaman FK vs Bursaspor
 06/03/2024 Diyarbekir Spor vs Van Spor FK
 06/03/2024 Esenler Erokspor vs Karacabey Belediye Spor
 06/03/2024 Hes İlaç Afyonspor vs Yeni Mersin İdman Yurdu
 06/03/2024 Kırklarelispor vs Altınordu
 06/03/2024 Kırşehir Futbol SK vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 06/03/2024 Serik Belediyespor vs Ankara Demirspor
 06/03/2024 Zonguldak Kömürspor vs Nazilli Belediyespor
 06/03/2024 1461 Trabzon FK vs Ankaraspor
 10/03/2024 Bucaspor 1928 - Adıyaman FK Bucaspor 1928 ligde evindeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  Bucaspor 1928 yenilmez
 10/03/2024 Bucaspor 1928 - Adıyaman FK Adıyaman FK ligdeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Bucaspor 1928 yenilmez
 10/03/2024 Ankaraspor - Esenler Erokspor Ankaraspor ligde evindeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Ankaraspor yenilmez
 10/03/2024 Bursaspor - Serik Belediyespor Bursaspor ligdeki son 16 maçında hiç kazanamadı  Serik Belediyespor yenilmez
 10/03/2024 Yeni Mersin İdman Yurdu - Diyarbekir Spor Yeni Mersin İdman Yurdu ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Yeni Mersin İdman Yurdu yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/03/2024 Aliağa Futbol A.Ş. vs Artvin Hopaspor
 09/03/2024 İnegöl Kafkas GK vs Karabük İdmanyurdu Spor
 10/03/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor vs Tarsus İdman Yurdu
 10/03/2024 Edirnespor vs Talasgücü Belediyespor
 10/03/2024 Gümüşhanespor vs Malatya Arguvanspor
 10/03/2024 Kepezspor FAŞ vs 52 Orduspor FK
 10/03/2024 Kırıkkalegücü FK vs K.Çekmece Sinopspor
SON YORUMLANANLAR
resmi ilanlar
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI