Bugun...



Datça’da, Arkeolog, Müzeci, Bir Kültür Adamı ERDEM YÜCEL ile bir söyleşi

Datça’da, Arkeolog, Müzeci, Bir Kültür Adamı ERDEM YÜCEL ile bir söyleşi

facebook-paylas
Güncelleme: 29-06-2024 14:16:40 Tarih: 29-06-2024 14:04

Datça’da, Arkeolog, Müzeci, Bir Kültür Adamı  ERDEM YÜCEL ile bir söyleşi

Datça Havadis: (Adil Çulhaoğlu)
İstanbul Kuzguncuk’ta 1936’da doğan , çocukluk günlerini,, dahası yaşamının askerlik için Urfa’da ve Kayseri  Müze Müdürlüğü’ne tayin olması nedeniyle birkaç yıllık ayrılık dışında İstanbul’da yaşamış. İstanbul sevdalısı Erdem Yücel’i,  günümüz İstanbul kalabalığı 12 yıl önce Ege’nin Datça’sına kaçırmış. Turizm, kültür, tanıtma konularında makale yazdığım Datça havadis gazetesindeki köşesinde sürekli yazan Erdem Yücel üstadımla bir buluşmamızda bir söyleşi yapmaya cesaret ettim. İlgi ile okuyacağınızı düşünüyorum. 
Adil Çulhaoğlu :  Sagalassos’u kazan Belçikalı profesör Marc Waelkens’nın, Truva ile ilgili bir çizgi romanı 6 yaşında okuyup babasına’ bir gün Türkiye’ye kazı yapmaya gideceğim’ diye başlayan bir arkeolojiye yolculuk hikayesi var. Sizin de Arkeolojiyi seçmenizde bir hikayeniz var mı? Tesadüfler mi?
Erdem Yücel :.Benim böyle bir hikayem yok., ancak liseyi bitirdikten sonra İstanbul hukuk fakültesine girdim, beni cezbetmediği için bir yıl lise mezunu olarak yedek subaylığa gittim. Dönüşümde, babam mimardı, halam da ressam İbrahim Çallı’nın öğrencisiydi, evde kültür ve sanat konuşulduğu için mimari yeteneğimin olmadığını anlamıştım, arkeolojiyi seçtim. Arkeoloji unvanı olarak hoşuma gidiyordu.

Çulhaoğlu: Çocukluğunuzun 2.Dünya savaşı yıllarında geçmesi sizde derin izler bırakmış olduğunu görmek mümkün. iİk anda hangi anınız aklınıza geliyor acı ya da tatlı..
Yücel: Çocukluk yıllarım tamamen 2.dünya savaşı içinde geçmişti. Evde konuların başında savaş haberleri gelirdi. Kaldı ki, babam yedek subay olarak, savaş boyunca, mimar sayısı ülkemizde az olduğu için savaş boyunca askerdi ,yüzbaşılığa kadar yükseldi. Onunla beraber almanların sınırımıza dayandığı günlerde Kırklareli’nde idik. Ordumuz geri çeklince, Büyükçekmece’den Saroz körfezine kadar uzanan avunma tesislerini babam inşa ettirdi. Bu dönem sürekli yanındaydım .Ayrıca Kuzguncuktaki evimizin karşısındaki tepede uçak savar birliği vardı, o yıllarda zaman zaman İstanbul’a gelen alman keşif uçaklarına ateş açılırdı. geceleri karatma olurdu, gökyüzünün  ışıldaklarca tarandığını görürdüm. O yüzden oyuncaklarımın hepsi savaş araç gereçleriydi. Daha ilginci 2.dünya savaşı hakkında ne kadar kitap varsa okudum, film ve belgeselleri defalarca seyrettim, hala da seyrederim. Bu yüzden alman generallerin adları, cephe harekatlarını hala aklımdadır.


Çulhaoğlu:
Yazdığınız yazılar kültürün her dalına uzayan geniş bir yelpazesindeki konuları kapsadığını gördüm. Arkeoloji, müze uzmanlığı, müzecilik idarecilik yanında özellikle İstanbul’un mimarisi dikkat çekiyor. Babanızın mimar olmasının etkisi mi? Bir gezgin olsaydınız İstanbul’da ilk göreceğiniz hangi yapı olurdu, neden?
Yücel: Tabii babamın mimar olmasının etkisi büyüktü, mimariye ilgimde ama gerçekte gazeteci olmak istiyordum. hatta ilk yazım ilkokulda bilmece dergisinde yayınlanmıştı, ama Arkeoloji bana gazeteciliği unuturdu. Taa ki, arhitekt dergisinde Bursa Ulucami Restorasyonu, ki babam restore ediyordu ,konusunda makale yazınca gazetecilik hevesim yeniden ortaya çıktı, derginin her sayısında, 1980’de kapanana kadar sürekli yazdım. Üniversite yıllarında, Yeni İstanbul gazetesinin 60’lı yıllarda muhabirlik sınavına 5 dakika geç gittiğimiz ,arkadaşım Yılmaz Nuşen ile beni almadılar. Yıllar sonra Yılmaz Milliyetin spor yazarı, ben de Yeni İstanbul’un köşe yazarı olarak 1970li yıllarda yazı yordum,  gazetede odam da vardı. Ben, Makale konularımı bir mesleki ,bir de gazeteci kimliğimle yazdım,  yazıyorum.  . 
İstanbul’a gitsem, ilk önce, 10 yılı aşkın süre müdürlüğünü yaptığım Ayasofya’yı,  sonra da 1940’lı yıllarda ayakta kalan 4 duvarına dayanarak yeni  baştan babamın restore ettiği Üsküdar’daki Şemsi Paşa Külliyesi’ni ziyaret ederim.

Çulhaoğlu: Yıllarca Ayasofya Müzesi Müdürlüğü yapmanızın müzecilik yaşamınızın tepe noktası olmuş. Ayasofya’nın mimari ve tarihi önemi yanında, başka bir yapıda göremeyeceği, hangi özelliği gezenleri cezbediyor? 
Yücel: Ayasofya, Bizans ve Osmanlı mimarisi başta olmak üzere iki kültürü bir araya getirir, birleştirir. Ayrıca Bizans resim sanatını en güzel şekilde yansıtır.

Çulhaoğlu: Erdem Yücel ismine baktığımda, yaşamınız 3 evrede yoğunlaşıyor. 2. Dünya savaşları yılarındaki Çocukluk ve ilk gençlik yılları; Arkeoloji, Müzecilik, idarecilik ve bürokrasideki yaşadıklarınız ve Biriktirdiklerinizle yazmaya başlamanız, çeşitli mecralarda  yayınlanmış makaleler, kitaplar ile dolu günümüze ulaşan evre. İlk makaleniz hangisi, ilk kez makalenizi yayınlanmış haliyle okuduğunuzda hissettikleriniz. Tabii basılan ilk kitabınız hangisiydi ve  elinize aldığınızdaki duygularınız…
Yücel: Gazetedeki ilk makalem, Tercüman gazetesinde Boğazdaki Kayalar Mescidi.. ilk yazım çıktığında gazetede kaç defa okuduğumu hatırlamıyorum. Dergilerde ise ilk makalem hayat tarih mecmuasında ’hat sanatı’ idi. İlk Kitabımım Çelik Gülersoy’un önsözünü yazdığı Boğaziçi Koruları… oldu. kitabımı elime aldığımda çok mutlu olmuştum, dahası bu kitap sonraki kitaplarımı yazmamı teşvik, bana büyük moral verdi. 

Çulhaoğlu: Çoğumuz, yurtdışı gezlerimizde çeşitli ülkelere kaçırılan eski eserlerimizi hepimiz gördük Berlin’deki, Bergama altarı, Londra’da Knidos aslanı gibi…Bazıları  birinci dünya savaşı  yıllarında ülkemizin işgal altındaki yıllarda çeşitli yerlerde, Çanakkale’de olduğu gibi yapılan arkeolojik kazı yapılarak kaçırılmış…Bir de Truva gibi zamanın padişahının fermanı ya da izniyle götürülenler  var…Bu konuda ne düşünüyorsunuz.
Yücel: O zamanların devleti yönetenlerin kültürün bilmedikleri için değerini de bilemediler. fermanla verilmiş izinle, Bergama Altarı, Knidos aslanı, Maraş Aslanı ve Ksantos kabartmaları gibi eserler yurtdışına götürülmüş. Osman  Hamdi bey bu konuda nizamname hazırlayarak eserlerin kaçırılmasını önlemeye çalışmış, ama tam da  başarılı olamamış. İstanbul’daki esas tarihi soygun haçlıların 120 4 yılındaki işgali sırasında  Bizans eserlerin talanıdır. Ayasofya’da hiç Bizans ikonası bırakmamışlar. Vatandaşlarımızın ya da toplayıcıların müzelerimize getirilen eserin fiyatlarının piyasa fiyatı üzerinde satın alınması, müzelere daha fazla eserlerin getirilmesini önünü açar, yurtdışına eserlerin kaçırılmasında önleyici etkisi olur.

Çulhaoğlu: Değişik tarihlerde de olsa en fazla,10 yıl Ayasofya Müdürlüğünde bulunmuşsunuz. Seyahat ettiğim bir çok şehirde, Özvatan, Boğazlıyan, Kadirli, Tarsus gibi yerlerde tarihi  tapınak, kilise sonra camiye çevrilerek günümüze ulaşmış dini yapılar gördüm. Hatta Tarsus’ta tapınaktan kiliseye, camiye, şehrin her el değiştiğinde tekrar, kiliseye ve camiye çevrilen camii var. Dini yapılara her toplum tarafından saygıyla davranıldığını görmek mümkün.  Ayasofya’nın konumu ve farkı nedir?
Yücel: Osmanlılarda, bir şehir ele geçirildiğinde, şehrin en büyük dini yapısının camiye çevrilmesi adettir. İstanbul’da da Ayasofya  buna bir örnektir, ancak dini yapıda önceki döneme ait izleri yine  adetten olduğu için izler yok edilmemiştir. Örneğin Ayasofya’da mozaikler, freskler korunmuş, sadece  ince bir sıva ile kapatılmıştır. Osmanlıda dini yapılara verilen böyle bir değer ve saygı vardır.

Çulhaoğlu: Bir Müze Müdürünün Anıları kitabınızda 1992 yılında Kayseri’ye  sürgüne gönderilişinizi, oradaki yaşamınızdan kesitler okurken, resmi plakalı bisikletten söz ediyorsunuz.. Bu bisiklete bindiniz mi…Resmi otomobilden  resmi bisiklete ? sonra neler hissettiniz?
Yücel:Evet müzenin remi plakalı bisikleti vardı.Ben binmedim, evrak memurumuz kültür müdürlüğü ve valiliğe   evrak götürüp getirmek bisikleti kullanıyordu. Müzenin de resmi arabası yoktu. Bisiklet ehliyetim de vardı, ilkokulu bitirdiğimde bisiklet hediye edilince. Keşke binseydim diyorum şimdi.

Çulhaoğlu : ilk makalenizin Tercüman gazetesinde 1969 yılında  yayınlanmasıyla günlük siyasal yaşam ve kültür alanlarında gazete ve dergide, ansiklopedik  yayın organlarında yazmanız sizin büyük birikiminiz olmuş. Bugüne kadar yayınlanmış hangi makalenizi, yeniden okuduğunuzda heyecanlandırıyor sizi..
Yücel:. Ayasofya’nın müze oluşuyla ilgili belgeler konulu TÜRK Dünyası Araştırmaları Dergisi’ndeki makalem beni her zaman heyecanlandırıyor. Benzer makalem Ayasofya restorasyonları konulu idi, Fransa’da Anatolıa Antiqua Instttut Françaıs D'Etudes Anatolıennes D' İstanbul adlı bir dergide yayınlanmıştı.

Çulhaoğlu :Son olarak İstanbul mu, Datça mı  yazarlık yaşamınızda sizi verimli yaptı. Başka şehirlere gittiğinizde ilk özlediğiniz, hemen döneyim dediğiniz şehir, başka söylemek istedikleriniz. 
Yücel: Çok kişi gibi 65 yaş haddinden çalışma hayatından emekli oldum. Sonra, Datça’ya taşındım, kitap ve makalelerimin  çoğunu  Datça’da yazdım. Son olarak bir şey ilave etmek istiyorum. Tercüman gazetesinde 1969 yılında başlayan gazetecilik ve yazarlık yaşamımda çok gazete değiştirdim, hiç birinden de kovulmadım. 
Çok Teşekkür ediyorum.




Editör: Celal Ersoy

Bu haber 527 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER DATÇA Haberleri

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/08/2024 Alanyaspor vs Eyüpspor
 09/08/2024 Antalyaspor vs Göztepe
 09/08/2024 Bodrum FK vs Gaziantep FK
 09/08/2024 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 09/08/2024 Fenerbahçe vs Adana Demirspor
 09/08/2024 Galatasaray vs Hatayspor
 09/08/2024 Kasımpaşa vs Konyaspor
 09/08/2024 Samsunspor vs Beşiktaş
 09/08/2024 Sivasspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
SON YORUMLANANLAR
resmi ilanlar
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI YUKARI