Bugun...


Erdem Yücel

facebook-paylas
Natali Papanigitidis beni anılarımla baş başa bıraktı!
Tarih: 21-04-2024 09:59:00 Güncelleme: 21-04-2024 09:59:00


 Kuzguncuklu Natali Papanigitidis’in “Tüm İstanbullulara selam olsun eski İstanbul’a özlem dolu yazısı beni geçmiş yıllara götürdü.
Natali yazısına şöyle başlamıştı:  
“Ben Kuzguncuk da doğdum. Büyükada, Kuzguncuk ve Suadiye üçgeninde büyüdüm. Birçok akrabamız karşı yakada otururdu. İstanbul’da oturuyorlar diyorlardı karşıya...”
Gerçekten de Boğazın Anadolu yakasında oturanlar karşı yakaya İstanbul derlerdi. Anadolu yakasından karşıya geçmek için vapura binenlere nereye gidiyorsun diye sorulduğunda İstanbul’a derlerdi. O zaman Boğazın Anadolu yakasında yaşayanlara ne denirdi? Bence onun yanıtı yoktu.
Natali’nin yazısına tekrar dönelim:
“İstanbul’u doyasıya yaşadım ailem sayesinde, köşe bucak tanıtarak gezdirdiler sağ olsunlar..
Marmara bambaşkadır.
Erguvanlar bezer baharda kıyılarını...
Ailem "eski" İstanbullu benim.
Eskiden kelimesinin içerisindeki anlam benim için son derece değerliydi, çünkü herkes fevkalade ve sihirliydi geçmişimde.
İstanbul'da bu sihirli insanları çok güzel muhafaza eden artıp çoğalan bir kraliçeydi...
Baktığımız her yüz aydınlık parlak ve sadeydi. Duruluk dürüstlük vardı bakışlarında insanların.
Muhabbetliydi dilleri bu dostların, selamsız, hatırsız geçilmezdi.
Zararsızdı eş dost, konu komşu hayırsız değildi.
Hile karışmamıştı henüz yediğimiz içtiğimize, daha tatlı daha bereketliydi..
Çocuk olmak terbiye işiydi, onun bile bir adabı vardı. Misafir çocuk olmak, öyle uslu uslu oturmak demek hiç bir şey istememek demekti.
Göz hapsi denen şey bu olsa gerekti...
Çaktırmadan anne bir bakar, o bakıştan her şeyi anlardın.
 Oyalanacağımız şeyler kısıtlı olsa da çok iyi bilirdik oyalamayı kendimizi.
Ailemizi uslu durup, utandırmamayı dahi bilirdik küçükken biz.
Her gittiğimiz misafirlikte çocuk sıkılmasın diye bu fotoğrafları özel muhafazalarda, albümlerde bana tek tek anlatarak verirlerdi! Ben uslu uslu ve bu fotoğrafların ne denli değerli olduğunu bilerek saatlerce ince ayrıntılarıyla incelerdim.
Çünkü ailem, başkalarının da, aile albümlerine değer verirdi.
O zaman saygı vardı insana ve çocuklara, önemsenirdi herkes... Büyükler kitaptan müzikten sanattan sohbet ederlerdi keyifli sohbetlerdi.
Misafirin arzusunda müzik çalınırdı.
Ev sahibinin yeteneği varsa mutlaka bir müzik aleti çalardı. En sevdiğim böyle akrabalarımıza olan ziyaretlerimizdi. Şarkılar söylenirdi.
Şiir okuyan dost meclisleri vardı, fıkra ise sohbetlerin ilacıydı. Televizyon asla açılmazdı. 
Çünkü insanlar bir birinin insanlığından tad alırdı... 
O günleri de, o güzel insanları da çok özledim! 
Huzur dolu bir masaldı sanki...
Eski İstanbullu olmak bir ayrıcalıktı, şimdi kime sorsanız herkes İstanbullu...
Kültürel zenginlik ve terbiye gerektirir bu şehir öyle kenarından kıyısından yakalamayla olmaz.
Rum, Ermeni, Musevi kimdir?
Bilir ve tanır İstanbullu...
Duyduğu ismin hangi kültürün parçası bilir.
Dini bayramlarından anlar, geleneklerinden haberdardır birbirlerinin kültürlerinden,
Saygı, hürmet, nezaket, önceliğidir İstanbullunun...
Hor görmez, alçak gönüllülük ruhunda vardır.
Sokak sokak bilir ve tanır şehrini.
Nerede hangi bina vardı bilir.
Hatta ne anısı vardır hangi köşe başında, dökülür dilinden her tanıdık manzarada...
Kapı önü sohbetlerini sever...
Sokak hayvanlarına değer verir.
Bahçelerden, bitkilerden, çiçeklerden anlar...
İstanbullu deniz kokusunu, rakı kokusunu, denizi ve deniz ürünlerini, zeytinyağlı yemekler, mezeleri çok sever.
Hele bir de "kız sen İstanbul'un neresindensin?" diyebileceği bir sevdiği varsa değmeyin keyfine...”


Benim gibi Kuzguncuklu olan Natali’nin yazısını birkaç kez okudum; bununla da yetinmeyerek sizlerle de paylaşmak istiyorum. 
Osmanlılarda İstanbul’un yozlaşmaması için bazı önlemler almışlardı. Büyükçekmece ve Bostancı’da  kontrol noktaları kurmuşlar. Şehre ancak izinle girilmesine özen göstermişler, Anadolu ve Rumeli’den gelenlerin yerleşmelerine izin verilmemişti. Bir bakıma günümüzün vizesini o zamanlar dönemlerde uygulamış, şehrin nüfusunu kontrol altına almışlardı.
İstanbullular İstanbullularla evlenerek ayrı bir kültür oluşturmuşlardı. Örneğin kaynaklara geçen   “Eski İstanbul Nezaketi” ve “İstanbul lehçesi” uzun süre devam etmiştir. Soylu bir aileden gelenlere beyzade, ilim yönünden ağırlıklı olanlara efendi denmiş, aile içerisinde eşler birbirlerine isimleriyle hitap etmemiş, bey veya hanım demişlerdir. Birbirleriyle selamlaşırken Arapça hitaplar yerine “Sabah veya akşam şerifleriniz hayırlı olsun” demişlerdi.
Natali’nin dediği gibi Kuzguncukta Rum’u, Ermeni’si ve Yahudi’si ile birlikte oluşturulan ortamı küçük yaşlarda bende yaşamıştım.  Büyüklerimin ve diğer ailelerin başka dinlerde olanlar hiçbir zaman birbirlerini kırmamışlardı. Herkes birbirine karşı saygılıydı. Dini bayramlarda, cenazelerde, hastalıklarda birlik olur, birbirlerine yardımcı olurlardı. 
Bu güzel insani ve dostluk ilişkileri; önce Türkiye’nin kara bir lekesi olan “Varlık vergisi”, sonrada 6-7 Eylül olaylarına ve onu izleyen hükümetin 1970’li yıllardaki aldığı ekonomik tedbirlere kadar sürdü. O güzel dostluklar bir anda sona erdi,  o Karagöz’ün dediği gibi “hâk ile yeksan” oldu.
Günümüz İstanbul’u artık eskisinden çok farklı, gelişen teknoloji, ekonomi, iç ve dış göçler dünyanın en güzel şehirlerinden biri olan İstanbul’u kültürünü, sosyal yaşantısını olumsuz yönde etkiledi. Buna rağmen İstanbul yine güzel ama yaşamda bir burukluk var. Doğası bütün tahribata rağmen yine güzel; tarihi anıtları ayaktaysa da eski İstanbullular yok... 
Yakın tarihlerde yazdığım gazetenin yöneticisi Kelaynak kuşları gibi azınlıkta kalan eski İstanbullularla söyleşi yapmamızı istemişti. Bizde arayıp taradık; beş altı aile dışında kimseyi bulamayınca yazıdan vazgeçmiştik.. Anlaşılan hayatta kalanlarda şehri terk edip gitmişlerdi. 
Kuzguncuklu bir ailenin çocuğu olarak 13 yıl öncesine kadar İstanbul'a dayandım ve sonra benimde burada artık  yerim yok diyerek bu güzel şehri terk ettim. Şimdilerde yaşadığım eski İstanbul’u görmek istediğimde, eski yazarları okuyor ve hepsinden  öte Yeşilçam filmlerini izleyerek Natali gibi  anılara dalıyorum. 

 



Bu yazı 2560 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 38 33 2 3 92 26 102 +66
2 Fenerbahçe 38 31 1 6 99 31 99 +68
3 Trabzonspor 38 21 13 4 69 50 67 +19
4 Başakşehir FK 38 18 13 7 57 43 61 +14
5 Kasımpaşa 38 16 14 8 62 65 56 -3
6 Beşiktaş 38 16 14 8 52 47 56 +5
7 Sivasspor 38 14 12 12 47 54 54 -7
8 Alanyaspor 38 12 10 16 53 50 52 +3
9 Çaykur Rizespor 38 14 16 8 48 58 50 -10
10 Antalyaspor 38 12 13 13 44 49 49 -5
11 Gaziantep FK 38 12 18 8 50 57 44 -7
12 Adana Demirspor 38 10 14 14 54 61 44 -7
13 Samsunspor 38 11 17 10 42 52 43 -10
14 Kayserispor 38 11 15 12 44 57 42 -13
15 Hatayspor 38 9 15 14 45 52 41 -7
16 Konyaspor 38 9 15 14 40 53 41 -13
17 MKE Ankaragücü 38 8 14 16 46 52 40 -6
18 Fatih Karagümrük 38 10 18 10 49 52 40 -3
19 Pendikspor 38 9 19 10 42 73 37 -31
20 İstanbulspor 38 4 27 7 27 80 16 -53
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/05/2024 Fenerbahçe 6 - 0 İstanbulspor
 26/05/2024 Hatayspor 2 - 0 Çaykur Rizespor
 26/05/2024 Adana Demirspor 2 - 6 Başakşehir FK
 26/05/2024 Trabzonspor 4 - 2 MKE Ankaragücü
 26/05/2024 Pendikspor 0 - 1 Gaziantep FK
 26/05/2024 Konyaspor 1 - 3 Galatasaray
 26/05/2024 Kasımpaşa 2 - 1 Beşiktaş
 25/05/2024 Sivasspor 2 - 1 Kayserispor
 25/05/2024 Fatih Karagümrük 3 - 1 Samsunspor
 24/05/2024 Alanyaspor 1 - 1 Antalyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 Hük. Bursaspor 3 - 0 Van Spor FK
 04/05/2024 Altınordu 3 - 3 Sincan Belediyesi Ankaraspor
 04/05/2024 Bucaspor 1928 3 - 1 Diyarbekir Spor
 04/05/2024 Serik Belediyespor 0 - 6 Esenler Erokspor
 04/05/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor 3 - 1 Karacabey Belediye Spor
 04/05/2024 Adıyaman FK 4 - 1 Hes İlaç Afyonspor
 04/05/2024 Ankara Demirspor 5 - 2 Yeni Mersin İdman Yurdu
 04/05/2024 Kırklarelispor 1 - 3 Zonguldak Kömürspor
 04/05/2024 Kırşehir Futbol SK 4 - 5 1461 Trabzon FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
SON YORUMLANANLAR
resmi ilanlar
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI