finans haberleri
Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Unutulmaması gereken bir devrim; Harf İnkılâbı
Tarih: 05-11-2021 21:43:00 Güncelleme: 11-11-2021 09:54:00


Cumhuriyet döneminin çağdaşlaşma adına alınan önemli kararları vardır. Ne yazık ki, bunlardan bazılarına medyamız bilgisizlikten mi, yoksa bilemediğimiz başka nedenlerden ötürü mü üzerinde durmuyor. Oysa bunlar son derece önemlidir. Bunlardan birisi de birkaç gün önce kutlamamız, en azından hatırlamamız gereken harf devrimidir. Kuşku yok ki; Cumhuriyetin ilanını izleyen devrimlerin başında da harf devrimi gelmektedir.

Aradan 98 yıl geçmesine rağmen toplumumuz bazı bağnaz kesimleri Arapça ve Farsçanın  karışımı olan Osmanlıcayı savunarak, dedelerimizin mezar taşlarını okuyamıyoruz diye yakınıyorlar. Sanki sürekli mezarlıklarda dedelerinin, babalarının mezarlarını ziyaret ediyor da taşları okuyamıyorlarmış! Bir türlü anlamak istemiyorlar; Osmanlı ömrünü tamamlamış, çökmüş bir dönemi yansıtıyor. Osmanlı bir ailenin ismiydi. Osman Bey’in beyliği sonrada Osmanlı padişahları diğer beyliklere yenik düşseydi ne olacaktı?

Örneğin Candaroğulları, Saruhanoğulları, Menteşeoğulları, Karamanoğulları veya diğer beylikler galip gelselerdi  imparatorluğun ismi ne olacaktı?

Yersiz, temelsiz iddiaları ortaya atmak yerine akıl ve bilimin ortaya koyduğu gerçekler üzerinde durmak ve onları yorumlamayı neden bazıları akıl edemiyor?

Türkçe ile uzaktan yakından ilgisi olmayan Osmanlıca veya Arapça yazılması da okunması da zor bir dildir. Osmanlı döneminde eğitimli kişiler bile imla yanlışları yapmaları kaçınılmaz oluyordu. Osmanlıcada veya Arapçada aynı sesi çıkaran birkaç harf vardır. O dönemde İstanbul’un saraya yakın olanları veya eğitimli geçinenlerin yanı sıra Anadolu’da devlet memurları dışında okuryazar sayısı yok denilecek kadar azdı. Bu nedenle Osmanlı döneminde halkın büyük kesimi okuma yazmanın zorluğundan cahil kalmaları kaçınılmaz olmuştu.

Bu zorluğu gören, yaşayan Atatürk çağdaşlaşma yolunda atılacak ilk adımın Latin alfabesinin kabulü olduğunu görmüşü. Bunun için yeni bir Türk alfabesi yapılmıştır.  Harf inkılâbının tanıtımı da 9 Ağustos 1928 akşamı Atatürk tarafından Sarayburnu parkında yaptığı konuşmayla açıklanmıştır:

“Arkadaşlar, güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Bizim güzel, ahenkli, zengin lisanımız yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulunduran, anlaşılmayan ve anlayamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak mecburiyetindeyiz. Bu yeni harflerle behemehâl pek çabuk bir zamanda mükemmel surette anlayacağız, ben buna eminim siz de emin olunuz. Vatandaşlar yeni harfleri çabuk öğreniniz, bütün millete, köylüye, çobana, hamala, sandalcıya öğretiniz. Bunun vatanperverlik ve milliyetperverlik vazifesi olduğunu biliniz. Bu vazifeyi yaparken, düşününüz ki bir milletin, bir içtimai heyetin yüzde sekseni okuma yazma bilmez, bu ayıptır. Bundan insan olanlar utanmak lazımdır. Bu millet utanmak için yaratılmış bir millet değildir. İftihar etmek için yaratılmış ve iftiharla tarihini doldurmuş bir millettir. Milletin yüzde sekseni okuma bilmiyorsa, hata bizlerde değildir. Hata onlardadır ki, Türk seciyesini anlamayarak bir takım zincirlerle kafalarımızı sarmışlardır. Mazinin hatalarını kökünden temizlemek zamanındayız. Hataları tashih edeceğiz.”

Atatürk’ün bu açıklamasının ardından dil bilimciler çalışmalara başlamışlar ve bugün anmayı unuttuğumuz 1 Kasım 1928’de 1353 sayılı yasayla yeni Türk alfabesi yürürlüğe girmiştir.

O günlerde bir toplantı da Atatürk’e gazeteciler Latin harflerini ne kadar zamanda yerleşebileceğini sormuşlar. Ardından da gazetelerin yarısını Osmanlıca yarısını da Latin harfleriyle basarız. Halk yavaş yavaş birkaç yılda yeni Türkçeye alışır demişler. Atatürk onların bu sözüne gülmüş;

  • Herkes alıştığı Arap harflerini okur, Latin harflerini öğrenmez.

Gazeteler beş ay içerisinde Latin harfleriyle yayınlanmıştı. Yeni alfabe matbaacılık tekniğinde de büyük değişim yaratmıştı. Vedat Nedim Tör’in bir yazısından öğrendiğime göre; Aynı harfin kelimenin başında, ortasında, sonunda ve tek başına ayrı ayrı biçimleri var. Bu yüzden matbaa mürettipleri de  dizgide çok sıkıntı çekerlermiş. Aynı sıkıntı Arap harfli yazı makinelerinin kullanılışında da vardı.  Bugün ise dünya ölçüşünde bir teknik varlık olan Türk matbaacılığını da yine Atatürk’ün hizmetine borçluyuz. (Vedat Nedim Tör, “Atatürk Sanat ve Bilim” Atatürk ve Sanat Sempozyumu, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi, İstanbul 1981.)

Günümüz Türkiye’si kendine özgü kişiliğini kazandıysa; onu yine Atatürk’e borçluyuz. Harf devrimi hiçbir zaman unutulmamalı, her yıl 1 Kasım’da anılmalıdır.

 



Bu yazı 1319 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 38 23 3 12 69 36 81 +33
2 Fenerbahçe 38 21 7 10 73 38 73 +35
3 Konyaspor 38 20 10 8 66 45 68 +21
4 Başakşehir FK 38 19 11 8 56 36 65 +20
5 Alanyaspor 38 19 12 7 67 58 64 +9
6 Beşiktaş 38 15 9 14 56 48 59 +8
7 Antalyaspor 38 16 11 11 54 47 59 +7
8 Fatih Karagümrük 38 16 13 9 47 52 57 -5
9 Adana Demirspor 38 15 13 10 60 47 55 +13
10 Sivasspor 38 14 12 12 52 50 54 +2
11 Kasımpaşa 38 15 15 8 67 57 53 +10
12 Hatayspor 38 15 15 8 56 60 53 -4
13 Galatasaray 38 14 14 10 51 53 52 -2
14 Kayserispor 38 12 15 11 54 61 47 -7
15 Gaziantep FK 38 12 16 10 48 56 46 -8
16 Giresunspor 38 12 17 9 41 47 45 -6
17 Çaykur Rizespor 38 10 22 6 44 71 36 -27
18 Altay 38 9 22 7 39 57 34 -18
19 Göztepe 38 7 24 7 40 77 28 -37
20 Yeni Malatyaspor 38 5 28 5 27 71 20 -44
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 36 21 8 7 56 31 70 +25
2 Ümraniyespor 36 21 8 7 64 37 70 +27
3 Bandırmaspor 36 19 12 5 56 34 62 +22
4 İstanbulspor 36 17 10 9 57 40 60 +17
5 BB Erzurumspor 36 16 10 10 55 44 58 +11
6 Eyüpspor 36 15 9 12 56 44 57 +12
7 Samsunspor 36 13 11 12 54 46 51 +8
8 Boluspor 36 14 14 8 42 44 50 -2
9 Manisa FK 36 14 15 7 45 44 49 +1
10 Tuzlaspor 36 13 13 10 45 44 49 +1
11 Denizlispor 36 14 15 7 46 50 49 -4
12 Keçiörengücü 36 13 14 9 45 47 48 -2
13 Gençlerbirliği 36 14 16 6 44 54 48 -10
14 Adanaspor 36 12 15 9 40 44 45 -4
15 Altınordu 36 14 19 3 45 62 45 -17
16 Kocaelispor 36 12 16 8 40 49 44 -9
17 Bursaspor 36 12 16 8 43 53 44 -10
18 Menemenspor 36 8 14 14 42 57 38 -15
19 Balıkesirspor 36 3 30 3 26 77 12 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/05/2022 Bursaspor 1 - 0 Menemenspor
 21/05/2022 Kocaelispor 4 - 1 Adanaspor
 21/05/2022 Gençlerbirliği 2 - 4 Ümraniyespor
 21/05/2022 Keçiörengücü 1 - 2 MKE Ankaragücü
 20/05/2022 Denizlispor 4 - 0 BB Erzurumspor
 20/05/2022 İstanbulspor 0 - 0 Bandırmaspor
 20/05/2022 Balıkesirspor 0 - 3 Eyüpspor
 20/05/2022 Tuzlaspor 2 - 4 Samsunspor
 20/05/2022 Boluspor 2 - 1 Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2022 Somaspor 0 - 0 İnegölspor
 07/05/2022 Bodrumspor 1 - 2 Adıyaman FK
 07/05/2022 Van Spor FK 4 - 2 Niğde Anadolu FK
 07/05/2022 Sivas Belediyespor 1 - 0 Sakaryaspor
 07/05/2022 Çorum FK 3 - 2 Afjet Afyonspor
 07/05/2022 Bayburt Özel İdare Spor 1 - 0 Ergene Velimeşe
 07/05/2022 Sarıyer 3 - 1 Diyarbekir Spor
 07/05/2022 Ankaraspor 0 - 0 1461 Trabzon FK
 07/05/2022 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Turgutluspor
 07/05/2022 Serik Belediyespor 1 - 0 Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2022 Elazığspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 07/05/2022 Kahta 02 Spor 6 - 0 Başkent Gözgözler Akademi FK
 07/05/2022 Nevşehir Belediyespor 3 - 3 Bergama Belediyespor
 07/05/2022 Batman Petrolspor 2 - 1 Arnavutköy Belediye
 07/05/2022 Sancaktepe FK 0 - 2 Artvin Hopaspor
 07/05/2022 Hendek Spor 0 - 1 Bursa Yıldırımspor
 07/05/2022 1954 Kelkit Bld.Spor 0 - 2 Karaman Futbol Kulübü
 07/05/2022 Çatalcaspor 1 - 0 Osmaniyespor FK
 07/05/2022 Erbaaspor 1 - 4 Belediye Kütahyaspor
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI