finans haberleri
Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Ayasofya’da üç ABD Başkanı
Tarih: 31-05-2022 16:11:00 Güncelleme: 01-06-2022 12:05:00


 

Türkiye’ye gelen ABD Başkanlarından D. Eisenhower ile B.Obama anılarından önceki yazılarımda söz etmiştim. Bu yazımda da Ayasofya’da karşıladığım ABD Başkanlarından Jimmy Carter, Richard Nixon ve George H.W.Bush ile yaşadıklarımı paylaşırken Ayasofya’nın bir zamanlardaki diplomatik özelliğine de değinmek isterim.

Ayasofya müze işlevini sürdürdüğü yıllarda Türkiye’ye gelen yabancı devlet başkanlarının, diplomatların, bilimsel kişilerin mutlaka ziyaret ettikleri tarihi ve evrensel özellikleri olan bir yapıydı. Aynı zamanda diplomatik özelliği olan Ayasofya bu yönüyle de önem taşıyordu. Ayasofya’yı temsil eden yöneticilerin yabancı dilin yanı sıra Bizans, Osmanlı ve Avrupa sanatlarını da çok iyi bilmesi gerekirdi. Ayasofya Müzesine tarihi boyunca bu kriterlere uyan veya uymayan birçok yönetici gelmiş geçmiştir. Kısacası bu yöneticiler yabancı devlet misafirlerine karşı Türkiye’yi en iyi şekilde temsil etmekle yükümlüydüler. Ayrıca yabancı devletlerin büyükelçileri, konsolosları, akademisyenler ve eşleriyle de iyi ilişkiler kurmak zorundaydılar.

Ayasofya’yı ziyaret eden ilk ABD Başkanı Temmuz 1985’de Jimmy Carter’dir.  J.Carter Başkanlıktan ayrılmış olmasına rağmen resmi devlet protokolüyle karşılanmıştı. Günler öncesinden Ayasofya’yı ziyaret edeceği ABD Büyük elçiliğinden ve Türk hükümetinden müzeye bildirilmişti. Başkanı her zaman olduğu gibi avlu girişinin kapısında karşılamıştım. Kapının önünde otomobilden indiğinde; “Ekselans sizi karşılamak bizler için onurdur” dediğim anda Başkanın gözü yakamdaki rozete takılmıştı. Yakamda bir gece önce katıldığım Lions toplantısının rozeti vardı; çıkarmayı unutmuştum. Başkan diplomatik teamülleri bir yana bırakarak “Ooo kardeşim ben de Lions’um” diyerek elini omzuna attı ve Ayasofya’yı o şekilde dolaştık. Yaptığım açıklamaları da aynı şekilde dinledi. Alışılmış bir durum değildi ama kulüp kardeşliği her şeyin önüne geçmişti. Müzenin anı defterine izlenimlerini yazdıktan sonra iki arkadaş gibi samimi bir şekilde ayrılmıştı.

Ayasofya’da karşıladığım ikinci ABD Başkanı R.Nixon olmuştu. 1985 yılında yapacağı ziyaret protokol çerçevesinde önceden belirlenmiş, diplomatik teamüllerle karşılamıştım. Bana, hem Ayasofya hem de Osmanlı Mimarisi üzerine sorular sormuş, Avrupa’daki bazı kiliselerle karşılaştırma yaptırmıştı. J.Carter gibi elini omzuma atmamış ama son derece samimi şekilde sohbet etmiş, sohbetimiz çıkış kapısının dışında da devam etmişti.

Ayasofya’da karşıladığım üçüncü ABD Başkan George Bush idi. Beyaz Saray’dan, ABD Büyükelçiliğinden, İstanbul Başkonsolosluğundan ve Türk hükümetinden yazılı ve telefonla Başkanın 21 Haziran 1991 günü Ayasofya’yı ziyaret edeceği bildirilmişti. Müze olarak gereken hazırlığımızı yapmıştık ama ABD hükümetinin temsilcileri ziyaretten bir ay önce defalarca Ayasofya’ya gelerek hazırlıklar yapmış, ziyarette aksaklıklar olmaması için benimle birlikte çalışmışlardı. Bu çalışmalarda Başkanın hangi kapıdan gireceği, protokoldekilerin duracakları yerler en ince ayrıntısına kadar belirlenmişti. Bu arada Beyaz Saray yetkilileri tarafından Ayasofya’nın olası bir olaya karşı zayıf yönünün olup olmadığı ısrarla sorulmuştu. Bu yönde rahatlayınca da içeride hangi yolun izleneceği belirlenmişti. Sonunda büyük gün gelmiş; müze ziyarete kapatılmış, bizler de yerlerimizi almıştık. Yanımızdaki emniyet görevlilerinin telsizlerinden Başkanın nerede olduğunu öğreniyorduk. Başkanın otomobili Gülhane Parkının önündeyken dışişlerinden olduğunu söyleyen bir genç ortaya çıkmış!  kimin nerede duracağını sorarak aylarca çalıştığımız programa karışmak istemişse de Amerikalılar onu oradan uzaklaştırmışlardı. O anda da Başkan ile Turgut Özal ve eşleri gelmiş bulunuyordu. Turgut Özal beni önceki ziyaretlerinden tanıyordu. Başkana beni takdim etmiş, ben de “ekselansları hoş geldiniz, bizlere onur verdiniz” diyerek Ayasofya’yı gezdirmiştim. Vakitleri sınırla olduğundan galeriye çıkmamış, yalnızca ana mekânın ortasında Ayasofya’yı anlatarak sorularına yanıtlamıştım. Terleyen direkteki adak yerini isteği üzerine göstermiştim. Dileğinin ne olduğunu öğrenememiştik. Bu arada toplu halde fotoğraf çektirmiştik. O resimler bugün benim için hoş bir anı olarak kaldı.

Ne gariptir ki; Türkiye Cumhurbaşkanı ve ABD Başkanının olumlu geçen ziyaretinden birkaç gün sonra Kayseri Müzesine atama kararnamem gelmişti. Bu atanmamın başkanın ziyareti ile bir ilgisi yoktu.

ABD Başkanı G.Bush’un ziyaretinden bir veya iki gün sonra Kültür Bakanı Gökhan Maraş’ın özel kalem müdürü beni arayarak “Bakan Ayasofya için birine söz verdi. Hangi müze veya yurt dışı devletlerden birine kültür ataşesi olmak isterseniz sizi oraya atayacak” demişti. Ben de Ayasofya’dan ayrılmak istemediğimi biraz da sert bir dille söylemiş olmalıyım ki; Bakan Gökhan Maraş istediği yanıtı alamayınca beni Kayseri Müzesi Müdürlüğüne atamıştı. Kayseri’de yeni görevime başladığım gün odamda Beyaz Saray’dan Bush’un imzasıyla teşekkür mektubunu bulmuş olmam benim için hem onur, hem de sürprizdi.

Kayseri’de görevliyken hükümet değişmiş, Süleyman Demirel Başbakan, Fikri Sağlar da Kültür Bakanı olmuş, Ayasofya’daki görevime mahkeme kararıyla yeniden dönmüştüm…

 



Bu yazı 1271 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 38 23 3 12 69 36 81 +33
2 Fenerbahçe 38 21 7 10 73 38 73 +35
3 Konyaspor 38 20 10 8 66 45 68 +21
4 Başakşehir FK 38 19 11 8 56 36 65 +20
5 Alanyaspor 38 19 12 7 67 58 64 +9
6 Beşiktaş 38 15 9 14 56 48 59 +8
7 Antalyaspor 38 16 11 11 54 47 59 +7
8 Fatih Karagümrük 38 16 13 9 47 52 57 -5
9 Adana Demirspor 38 15 13 10 60 47 55 +13
10 Sivasspor 38 14 12 12 52 50 54 +2
11 Kasımpaşa 38 15 15 8 67 57 53 +10
12 Hatayspor 38 15 15 8 56 60 53 -4
13 Galatasaray 38 14 14 10 51 53 52 -2
14 Kayserispor 38 12 15 11 54 61 47 -7
15 Gaziantep FK 38 12 16 10 48 56 46 -8
16 Giresunspor 38 12 17 9 41 47 45 -6
17 Çaykur Rizespor 38 10 22 6 44 71 36 -27
18 Altay 38 9 22 7 39 57 34 -18
19 Göztepe 38 7 24 7 40 77 28 -37
20 Yeni Malatyaspor 38 5 28 5 27 71 20 -44
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 36 21 8 7 56 31 70 +25
2 Ümraniyespor 36 21 8 7 64 37 70 +27
3 Bandırmaspor 36 19 12 5 56 34 62 +22
4 İstanbulspor 36 17 10 9 57 40 60 +17
5 BB Erzurumspor 36 16 10 10 55 44 58 +11
6 Eyüpspor 36 15 9 12 56 44 57 +12
7 Samsunspor 36 13 11 12 54 46 51 +8
8 Boluspor 36 14 14 8 42 44 50 -2
9 Manisa FK 36 14 15 7 45 44 49 +1
10 Tuzlaspor 36 13 13 10 45 44 49 +1
11 Denizlispor 36 14 15 7 46 50 49 -4
12 Keçiörengücü 36 13 14 9 45 47 48 -2
13 Gençlerbirliği 36 14 16 6 44 54 48 -10
14 Adanaspor 36 12 15 9 40 44 45 -4
15 Altınordu 36 14 19 3 45 62 45 -17
16 Kocaelispor 36 12 16 8 40 49 44 -9
17 Bursaspor 36 12 16 8 43 53 44 -10
18 Menemenspor 36 8 14 14 42 57 38 -15
19 Balıkesirspor 36 3 30 3 26 77 12 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Trabzonspor vs Hatayspor
 13/08/2022 Kayserispor vs İstanbulspor
 13/08/2022 Adana Demirspor vs Sivasspor
 13/08/2022 Galatasaray vs Giresunspor
 14/08/2022 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 14/08/2022 Ümraniyespor vs Antalyaspor
 14/08/2022 Alanyaspor vs Beşiktaş
 15/08/2022 Konyaspor vs Başakşehir FK
 15/08/2022 Kasımpaşa vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/08/2022 Altay vs Samsunspor
 13/08/2022 Manisa FK vs Boluspor
 13/08/2022 Çaykur Rizespor vs Keçiörengücü
 13/08/2022 Eyüpspor vs Denizlispor
 13/08/2022 Gençlerbirliği vs Altınordu
 14/08/2022 Bodrumspor vs Yeni Malatyaspor
 14/08/2022 Sakaryaspor vs Göztepe
 15/08/2022 Adanaspor vs Tuzlaspor
 15/08/2022 BB Erzurumspor vs Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI