finans haberleri
casino siteleri bedava bonus tarafbet bahis siteleri deneme bonusu veren siteler
Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Cumhuriyetin önemli günü; 6 Ekim
Tarih: 05-10-2022 09:33:00 Güncelleme: 06-10-2022 14:05:00


Cumhuriyet Tarihimizin önemli günleri ve milli bayramları vardı. Toplumun büyük coşkuyla benimsediği bu özel günlerin ayrı bir anlamı ve güzelliği vardır. Bunlardan birisi de İstanbul’un emperyalist güçlerden kurşun atmadan, Atatürk’ün diplomasi dehasıyla kurtarıldığı 6 Ekim 1923 tarihidir. Türkiye’nin son derece önemli olan bu gününü hakkını vererek kutlayıp kutlamadığımız başlı başına tartışılacak bir olaydır.

İstanbul, Fatih Sultan Mehmet tarafından 29 Mayıs 1453’de bir aya yakın bir kuşatmadan sonra fethedilmiştir. 

30 Ağustos 1923’deki Büyük Zaferden sonra işgal altındaki İstanbul 6 Ekim 1923’de Atatürk’ün siyasi girişimleriyle kurtarılmıştır.    

Türkün her yönüyle iki büyük dâhisi; biri fethetti, diğeri kurtardı…

Kutlanacak iki milli bayram…

Fetih ve kurtuluş birbirlerinden farklı kavramlardır. Bazen tarih bilgisinden yoksun olanlar İstanbul’un fethi ile kurtarılmayı birbirlerine karıştırırlar. Birine önem verir diğerini önemsemezler. Bu onların cehaletidir.

Fetih veya istila bir ülkeyi askeri güç kullanarak ele geçirmektir.  Bunu yapana da işgalci denilir, eski çağlarda normal karşılanırdı ama günümüzde tepkiyle karşılanır.

Bir şehrin kurtarılması ise fetihten çok farklıdır.  Emperyalist veya yayılmacı siyaset güden bir ülkenin ele geçirdiği toprakları, şehirleri geri almasına kurtuluşu veya kurtarılması denilir.  

Bazılarına sormak isterim; 6 Ekim 1923 de İstanbul’un kurtulması olmasaydı; fethi kutlayabilirler miydi?

Bu kavram kargaşası içerisinde yeri gelmişken İstanbul’un nasıl elden çıktığını ve nasıl kurtarıldığını bir kez daha yinelemek isterim.

I. Dünya Savaşına Enver Paşa ve İttihatçıların yanlış siyasetiyle giren Osmanlı, çeşitli cephelerde savaştıktan sonra Almanlarla birlikte yenik düşmüş, Sevr ve Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasının ardından İtilaf Devletleri İstanbul’u işgal etmişlerdi. Bu işgal 13 Kasım 1918’den 6 Ekim 1923’e kadar beş yıl sürmüştür. Mondros Anlaşmasından iki hafta sonra 13 Kasım’da 22 İngiliz, 12 Fransız, 17 İtalyan, 4 Yunan savaş gemisi ile 6 denizaltı olmak üzere 61 gemiden oluşan İtilaf Devletleri donanması şehri istila etmiş, başlangıçta 3500 yabancı asker İstanbul’un değişik yerlerine konuşlanmıştı. 8 Şubat 1919’da işgalcilerden Fransız generali d’Esperey, Karaköy’de bindiği beyaz atıyla, arkasında askerleriyle Taksim’e doğru bir gösteri yürüyüşü yapmıştı. Fatih Sultan Mehmed de şehre beyaz bir at ile girmişti; acaba Fransız generali ona bir nazire mi yapmak istemişti? Bilemeyiz…

O acı günleri Süleyman Nazif  “Kara bir gün” başlıklı yazısında dile getirmişti. Bu yazıya tepki gösteren General Esperay Süleyman Nazif’in kurşuna dizilmesini istemişse de Malta’ya sürgün edilerek ölümden kurtulmuştur.

Atatürk’ün önderliğindeki Türk ordusu 30 Ağustos 1922’de İngilizlerin ileri sürdüğü Yunanlılara karşı büyük zafer kazanılmasıyla 9 Eylül’de İzmir ve batı Anadolu işgalden kurtarılmıştır. Ancak büyük zafere rağmen İstanbul başta olmak üzere Boğazlar ve Doğu Trakya İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan işgali altındaydı. İtilaf  Devletleriyle 11 Ekim 1922’de İsmet Paşa’nın başkanlığında yapılan Mudanya Mütarekesi’nden sonra sıra Trakya ve İstanbul’un kurtarılmasına gelmişti. Atatürk “Türk orduları hedefine ulaşmadan durmaz” demişti. Bunun üzerine İtalya, İngiltere ve Fransa ile diplomatik görüşmeler başlamıştı. İngilizlerin direnmesine karşılık diğerleri Atatürk’ün isteğini kabul ederek Meriç’e kadar Trakya’nın Türklere bırakılmasına karar vermek zorunda kalmışlardır

Atatürk 6 Ekim’e kadar Trakya ve İstanbul’un teslim edilmediği takdirde Türk askerinin yürüyeceği emrini vermişti. Yalnız kalan İngilizler 5 gün direndikten sonra Atatürk’ün isteğini kabul etmek zorunda kalmışlardı. 11 Ekim’de 1922’de imzalanan Mudanya anlaşmasıyla Doğu Trakya, Edirne dâhil Türklere bırakılmasına karar verilmiştir.

24 Temmuz 1923’de imzalanan Lozan antlaşmasından 6 hafta sonra Atatürk Refet Paşa’yı (Refet Bele)  İstanbul’a göndermiş o da yönetime el koymuştur. 19 Ekim 1922 de Refet Paşa’nın İstanbul’a gelmesinden önce; Lozan’a katılmak isteyen Sadrazam Tevfik Paşa’nın hem Ankara hem de diğer ülkelere yaptıkları girişimler sonuçsuz kalmıştı. Böyle olunca da başta Vahdettin olmak üzere Sadrazam Tevfik Paşa hükümeti gelecek kaygısına düşmüştü. Refet Paşa’nın Kabataş’da karaya ayak bastığında halkın coşkuyla onu karşılaması padişahı telaşa düşürmüştü.

Refet Paşa İstanbul hükümetinin yapmış olduğu bütün anlaşma, sözleşme ve mali hükümlerin geçersiz olduğunu ilan etmişti. Bundan sonra TBMM adına İstanbul’da müttefiklerin denetimindeki Türk polisinin yönetimini geri almıştır. Müttefiklerin kurmuş olduğu Geçici Mali Komisyon, Karma Mahkeme ve Posta Telgraf üzerindeki yabancı denetimine son verilmiştir. Ayrıca Türk hükümeti adına saray yönetimine de el konulmuştur.

Vahdettin İngiliz Generali Harington’a başvurarak hayatının tehlikede olduğunu ileri sürerek korunmasını istemiştir. Bu sırada Peyami Sabah gazetesinde Milli Mücadeleye karşı hakaret içeren yazılar yazan Ali Kemal yakalanıp İzmit’de linç edilmesi onu daha da korkutmuştu. Bu sırada İngiliz hükümetinin verdiği talimat üzerine; beraberindeki oğlu Ertuğrul ve dokuz kişiyle birlikte Harrington tarafından Malaya zırhlısı ile Malta’ya gönderilmiştir.

6 Ekim 1923 de Şükrü Naili Paşa komutasındaki 3. Kolordu,  görkemli bir törenle İstanbul’u geri almıştır. Bundan önce 2 Ekim’de İtilaf Devletleri şehirdeki son birliklerini de geri çekmişlerdi. Bu İstanbul’un yeniden fethi  veya kurtarılmasıydı.

İstanbul’un kurtuluşu her zamankinden çok daha görkemli ve coşkuyla kutlanmalıdır.   



Bu yazı 1255 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Fenerbahçe 13 9 2 2 36 14 29 +22
2 Galatasaray 13 8 2 3 23 10 27 +13
3 Adana Demirspor 13 6 1 6 24 14 24 +10
4 Konyaspor 14 6 2 6 16 9 24 +7
5 Başakşehir FK 13 7 3 3 19 15 24 +4
6 Kayserispor 14 7 5 2 20 15 23 +5
7 Trabzonspor 13 6 2 5 19 16 23 +3
8 Beşiktaş 13 6 3 4 26 18 22 +8
9 Alanyaspor 14 4 5 5 19 24 17 -5
10 Gaziantep FK 13 4 5 4 19 19 16 0
11 Antalyaspor 12 5 6 1 19 21 16 -2
12 Giresunspor 13 4 6 3 13 20 15 -7
13 Kasımpaşa 13 4 6 3 11 22 15 -11
14 Hatayspor 13 4 7 2 12 22 14 -10
15 Fatih Karagümrük 13 3 6 4 24 27 13 -3
16 MKE Ankaragücü 13 3 6 4 16 21 13 -5
17 Sivasspor 14 2 7 5 13 19 11 -6
18 İstanbulspor 13 2 9 2 12 26 8 -14
19 Ümraniyespor 13 1 8 4 15 24 7 -9
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 16 11 1 4 24 9 37 +15
2 Samsunspor 15 7 2 6 25 13 27 +12
3 Çaykur Rizespor 15 6 1 8 22 11 26 +11
4 Pendikspor 15 7 3 5 21 10 26 +11
5 Keçiörengücü 15 7 3 5 26 19 26 +7
6 Bodrumspor 15 7 4 4 25 17 25 +8
7 Boluspor 15 7 4 4 15 13 25 +2
8 Manisa FK 15 6 3 6 22 20 24 +2
9 Bandırmaspor 15 6 3 6 19 19 24 0
10 Sakaryaspor 16 7 8 1 25 25 22 0
11 Altay 15 5 4 6 17 14 21 +3
12 Adanaspor 15 4 5 6 24 24 18 0
13 Göztepe 14 5 6 3 14 14 18 0
14 Tuzlaspor 15 4 7 4 17 21 16 -4
15 Erzurumspor FK 15 3 7 5 15 23 14 -8
16 Altınordu 15 3 9 3 14 27 12 -13
17 Yeni Malatyaspor 15 2 8 5 14 24 11 -10
18 Gençlerbirliği 15 1 10 4 14 29 7 -15
19 Denizlispor 15 1 11 3 10 31 6 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 17 11 1 5 36 17 38 +19
2 Bucaspor 1928 17 10 2 5 28 10 35 +18
3 İskenderunspor A.Ş. 17 10 3 4 25 14 34 +11
4 Karacabey Belediye Spor 17 8 2 7 24 14 31 +10
5 1461 Trabzon FK 17 8 3 6 19 11 30 +8
6 Ankara Demirspor 17 7 4 6 23 10 27 +13
7 Serik Belediyespor 17 7 4 6 25 21 27 +4
8 Van Spor FK 17 7 4 6 20 17 27 +3
9 Zonguldak Kömürspor 17 8 6 3 20 21 27 -1
10 Kırklarelispor 17 6 4 7 18 14 25 +4
11 Fethiyespor 17 6 8 3 20 26 21 -6
12 Sarıyer 17 4 5 8 20 24 20 -4
13 Kastamonuspor 17 5 7 5 16 22 20 -6
14 Etimesgut Belediyespor 17 4 8 5 19 25 17 -6
15 Adıyaman FK 17 3 7 7 15 23 16 -8
16 Balıkesirspor 17 4 9 4 13 22 16 -9
17 Kırşehir FSK 17 2 7 8 14 21 14 -7
18 Uşak Spor 17 3 10 4 12 25 13 -13
19 Diyarbekir Spor 17 1 10 6 14 29 9 -15
20 Pazarspor 17 1 11 5 11 26 8 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 15 11 2 2 21 7 35 +14
2 52 Orduspor FK 15 9 3 3 24 14 30 +10
3 Karaköprü Belediyespor 15 8 2 5 18 6 29 +12
4 Karşıyaka 15 8 4 3 16 7 27 +9
5 Belediye Kütahyaspor 15 7 3 5 22 15 26 +7
6 Ağrı 1970 Spor 15 7 3 5 15 9 26 +6
7 Belediye Derincespor 15 7 3 5 18 15 26 +3
8 Nevşehir Belediyespor 15 5 4 6 19 17 21 +2
9 Hacettepe 1945 15 5 5 5 18 19 20 -1
10 Elazığspor 15 5 7 3 16 24 18 -8
11 1954 Kelkit Bld.Spor 15 3 4 8 12 14 17 -2
12 1922 Konyaspor 15 5 8 2 15 21 17 -6
13 Çatalcaspor 15 4 7 4 17 18 16 -1
14 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 15 4 8 3 11 18 15 -7
15 Şile Yıldızspor 15 2 5 8 13 15 14 -2
16 Yomraspor 15 2 8 5 10 17 11 -7
17 Edirnespor 15 3 11 1 11 23 10 -12
18 Eskişehirspor 15 2 10 3 16 33 9 -17
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/12/2022 Adana Demirspor vs Fatih Karagümrük
 25/12/2022 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 25/12/2022 Galatasaray vs İstanbulspor
 25/12/2022 Gaziantep FK vs Beşiktaş
 25/12/2022 Hatayspor vs Giresunspor
 25/12/2022 Kasımpaşa vs Sivasspor
 25/12/2022 Konyaspor vs Alanyaspor
 25/12/2022 Trabzonspor vs Fenerbahçe
 25/12/2022 Ümraniyespor vs Başakşehir FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/12/2022 Samsunspor vs Yeni Malatyaspor
 10/12/2022 Keçiörengücü vs Adanaspor
 10/12/2022 Tuzlaspor vs Çaykur Rizespor
 10/12/2022 Denizlispor vs Altay
 10/12/2022 Göztepe vs Manisa FK
 11/12/2022 Boluspor vs Bandırmaspor
 11/12/2022 Gençlerbirliği vs Erzurumspor FK
 11/12/2022 Altınordu vs Bodrumspor
 12/12/2022 Pendikspor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/12/2022 Etimesgut Belediyespor vs Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 11/12/2022 İskenderunspor A.Ş. vs Bucaspor 1928
 11/12/2022 1461 Trabzon FK vs Fethiyespor
 11/12/2022 Adıyaman FK vs Pazarspor
 11/12/2022 Ankara Demirspor vs Kırklarelispor
 11/12/2022 Diyarbekir Spor vs Sarıyer
 11/12/2022 Karacabey Belediye Spor vs Serik Belediyespor
 11/12/2022 Kastamonuspor vs Kocaelispor
 11/12/2022 Van Spor FK vs Uşak Spor
 11/12/2022 Zonguldak Kömürspor vs Balıkesirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 10/12/2022 Çatalcaspor vs Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü
 10/12/2022 52 Orduspor FK vs Yomraspor
 11/12/2022 Belediye Derincespor vs Hacettepe 1945
 11/12/2022 Belediye Kütahyaspor vs Karşıyaka
 11/12/2022 Edirnespor vs Ağrı 1970 Spor
 11/12/2022 Elazığspor vs Eskişehirspor
 11/12/2022 Nevşehir Belediyespor vs Karaköprü Belediyespor
 11/12/2022 Yeni Mersin İdman Yurdu vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 11/12/2022 1922 Konyaspor vs Şile Yıldızspor
 11/12/2022 1922 Konyaspor - Şile Yıldızspor Şile Yıldızspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  1922 Konyaspor yenilmez
 11/12/2022 Nevşehir Belediyespor - Karaköprü Belediyespor Nevşehir Belediyespor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Nevşehir Belediyespor yenilmez
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI