finans haberleri
Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Cumhuriyetimize layık olabildik mi?
Tarih: 28-10-2021 13:47:00 Güncelleme: 28-10-2021 17:44:00


Cumhuriyetin ilanından bu yana tam 98 yıl geçmiş; bir yüzyıla ulaşmak için yalnızca iki yılı kalmış. Bu süreçte cumhuriyet tarihini, felsefesini, ana ilkelerini toplum ne kadarı özümsedi?

Cumhuriyetin hangi koşullar altında ilan edildiğini, çağdaş kültüre ulaşabilmek için ne badireler atlatıldığını, laikliğin ne anlama geldiğini, emperyalizme nasıl karşı konulduğunu toplumun ne kadarı biliyor?

Cumhuriyete sayıları az da olsa karşı çıkan, onu baltalamak isteyen, doğruları öğrenmekten kaçınan,  Osmanlıyı savunanların azınlık olduğu ülkede yüz yıla yakın süre boşuna mı yaşandı?

Bir yüzyıla yaklaşan cumhuriyetin bence asıl sonun bu soruların yanıtlarında aranmalıdır.

Osmanlının Abdülhamit‘ten çok önce başlayan çöküşünün nedenlerini,  Sevr’i, Mondros’u, Lozan’ı.  Milli Mücadele’nin ne olduğunu tam olarak öğrenebildik mi?

Bu konuda daha pek çok soruyu sıralayabiliriz. Bence şimdilik bu kadarı yeter de artar bile…

Devrini kapamış, çökmüş, emperyalizmin paylaştığı bir imparatorluğun küllerinden yepyeni bir cumhuriyet doğarken ezilen, sömürülen birçok ülkeye de örnek olmuştu.

Türkiye’nin dönüm noktası Çanakkale Savaşı olmuştur. XVII Yüzyılın başlarından itibaren Osmanlının kazandığı tek zafer Atatürk’ün önderliğindeki Çanakkale zaferidir. O savaşta kendini gösteren Atatürk aynı zamanda cumhuriyetin ilk adımını orada atarken geleceğini de şekillendirmişti.

Cumhuriyet kolay kurulmamıştır; içeride ve dışarıda ihanetlerle isyanlarla, yabancıların emrindeki sultanla, din adına bildirileri Yunan uçaklarıyla Anadolu’ya atan Dürrizade gibi sözde dincilerle uğraşmıştır. Anadolu’nun işgalinde Milli Mücadele’nin başarısız kalması için uğraşan vatan hainleriyle, İstanbul’un Peyam, Alemdar gibi satılık basınıyla mücadele hiçte kolay olmamıştır.

Kısacası 29 Ekim 1923’de Cumhuriyet kolay ilan edilmemiştir.

Kurtuluş Savaşı sürerken; “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” diyen Atatürk, uzun yıllar toplumdan kopuk yaşamış saltanatı, tekkeleri, zaviyeleri, medrese eğitimini ve İslam hukuku gibi çağa ayak uymayan, toplumu gerileten, sömüren kurumları kaldırmış, din ve devlet işlerini birbirinden ayırmıştı. Yeni bir eğitim ve kültür seferberliği başlatılırken hukuk, insan hakları öne çıkarılmıştı.

Cumhuriyet mucizesi böyle başlamıştı.

Cumhuriyetle birlikte bilime önem verildi. Yeni harflerin kabulüyle okuma yazma kolaylaştırıldı, Millet Mektepleri, Halk evleri, önce Köy Eğitmen okulları, ardından  Köy Enstitüleri açılırken onu üniversite reformu izledi, ekonomi millileştirildi, Osmanlının borçlarının 1940’lı yıllara kadar  ödenmesinin yanı sıra  ülkenin birçok yerinde fabrikalar kurulurken onları yapanlara tarım ürünleriyle borçlar ödendi. Madenler çıkarılıp işletilirken 4000 km. demiryollarıyla ulaşım sağlandı. Köylüye tarım için araç gereç ve tohumlar verildi ve hepsinden öte memleketi sömüren kapitülasyonlar kaldırıldı. Hastalıktan kırılan halkın sağlığını kavuşması için hastaneler açıldı ve Hıfzısıhha Enstiüsünde aşı ve serum üretimine geçildi. Onları ilim ve İzmir İktisat Kongresiyle ekonomideki girişimler izledi.

Gericiliğin, hurafelerin yerini akıl ve bilim aldı.

29 Ekim 1923 Pazartesi günü saat 18.00 de TBMM bulunan 158 milletvekilinin tamamı cumhuriyete olumlu oy verdi ve “YAŞASIN CUMHURİYET” sözleri TBMM’den sonra sokaklarda yankılandı. 101 pare top atışı ile cumhuriyet ilanı tüm yurda duyuruldu.

Yüzyıla yakın bir süre sonra cumhuriyeti gerçekten kutlarken ortaya çıkan, onu baltalamak isteyen, çatlak seslere kulak vermeyelim. Tüm içtenliğimizle cumhuriyetimizi kutlayalım.

Yaşasın cumhuriyet, iyi ki vardın Atatürk diyelim.



Bu yazı 1417 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 38 23 3 12 69 36 81 +33
2 Fenerbahçe 38 21 7 10 73 38 73 +35
3 Konyaspor 38 20 10 8 66 45 68 +21
4 Başakşehir FK 38 19 11 8 56 36 65 +20
5 Alanyaspor 38 19 12 7 67 58 64 +9
6 Beşiktaş 38 15 9 14 56 48 59 +8
7 Antalyaspor 38 16 11 11 54 47 59 +7
8 Fatih Karagümrük 38 16 13 9 47 52 57 -5
9 Adana Demirspor 38 15 13 10 60 47 55 +13
10 Sivasspor 38 14 12 12 52 50 54 +2
11 Kasımpaşa 38 15 15 8 67 57 53 +10
12 Hatayspor 38 15 15 8 56 60 53 -4
13 Galatasaray 38 14 14 10 51 53 52 -2
14 Kayserispor 38 12 15 11 54 61 47 -7
15 Gaziantep FK 38 12 16 10 48 56 46 -8
16 Giresunspor 38 12 17 9 41 47 45 -6
17 Çaykur Rizespor 38 10 22 6 44 71 36 -27
18 Altay 38 9 22 7 39 57 34 -18
19 Göztepe 38 7 24 7 40 77 28 -37
20 Yeni Malatyaspor 38 5 28 5 27 71 20 -44
Takım O G M B A Y P AV
1 MKE Ankaragücü 36 21 8 7 56 31 70 +25
2 Ümraniyespor 36 21 8 7 64 37 70 +27
3 Bandırmaspor 36 19 12 5 56 34 62 +22
4 İstanbulspor 36 17 10 9 57 40 60 +17
5 BB Erzurumspor 36 16 10 10 55 44 58 +11
6 Eyüpspor 36 15 9 12 56 44 57 +12
7 Samsunspor 36 13 11 12 54 46 51 +8
8 Boluspor 36 14 14 8 42 44 50 -2
9 Manisa FK 36 14 15 7 45 44 49 +1
10 Tuzlaspor 36 13 13 10 45 44 49 +1
11 Denizlispor 36 14 15 7 46 50 49 -4
12 Keçiörengücü 36 13 14 9 45 47 48 -2
13 Gençlerbirliği 36 14 16 6 44 54 48 -10
14 Adanaspor 36 12 15 9 40 44 45 -4
15 Altınordu 36 14 19 3 45 62 45 -17
16 Kocaelispor 36 12 16 8 40 49 44 -9
17 Bursaspor 36 12 16 8 43 53 44 -10
18 Menemenspor 36 8 14 14 42 57 38 -15
19 Balıkesirspor 36 3 30 3 26 77 12 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/05/2022 Bursaspor 1 - 0 Menemenspor
 21/05/2022 Kocaelispor 4 - 1 Adanaspor
 21/05/2022 Gençlerbirliği 2 - 4 Ümraniyespor
 21/05/2022 Keçiörengücü 1 - 2 MKE Ankaragücü
 20/05/2022 Denizlispor 4 - 0 BB Erzurumspor
 20/05/2022 İstanbulspor 0 - 0 Bandırmaspor
 20/05/2022 Balıkesirspor 0 - 3 Eyüpspor
 20/05/2022 Tuzlaspor 2 - 4 Samsunspor
 20/05/2022 Boluspor 2 - 1 Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2022 Somaspor 0 - 0 İnegölspor
 07/05/2022 Bodrumspor 1 - 2 Adıyaman FK
 07/05/2022 Van Spor FK 4 - 2 Niğde Anadolu FK
 07/05/2022 Sivas Belediyespor 1 - 0 Sakaryaspor
 07/05/2022 Çorum FK 3 - 2 Afjet Afyonspor
 07/05/2022 Bayburt Özel İdare Spor 1 - 0 Ergene Velimeşe
 07/05/2022 Sarıyer 3 - 1 Diyarbekir Spor
 07/05/2022 Ankaraspor 0 - 0 1461 Trabzon FK
 07/05/2022 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Turgutluspor
 07/05/2022 Serik Belediyespor 1 - 0 Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2022 Elazığspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 07/05/2022 Kahta 02 Spor 6 - 0 Başkent Gözgözler Akademi FK
 07/05/2022 Nevşehir Belediyespor 3 - 3 Bergama Belediyespor
 07/05/2022 Batman Petrolspor 2 - 1 Arnavutköy Belediye
 07/05/2022 Sancaktepe FK 0 - 2 Artvin Hopaspor
 07/05/2022 Hendek Spor 0 - 1 Bursa Yıldırımspor
 07/05/2022 1954 Kelkit Bld.Spor 0 - 2 Karaman Futbol Kulübü
 07/05/2022 Çatalcaspor 1 - 0 Osmaniyespor FK
 07/05/2022 Erbaaspor 1 - 4 Belediye Kütahyaspor
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI