Bugun...



KIRSAL MAHALLE SORUNU

Datça" da Avukat Ali Kurt beye Kırsal Mahalle sorununu sorduk.

facebook-paylas
Tarih: 04-06-2021 15:42

KIRSAL MAHALLE SORUNU

Datça Havadis: Esmeri Alev Ekebaş

Datça" da Avukat Ali Kurt beye Kırsal Mahalle sorununu sorduk.

Avukat Ali Kurt; "Bundan yaklaşık dokuz yıl önce 12.11.2012 tarihinde Büyükşehir Yasası değiştirilerek il sınırları ile büyükşehir belediyesinin sınırları eşitlendi. Bir başka deyişle büyükşehir belediyesinin yetki ve görev sınırı il sınırları içindeki tüm ilçeleri, köyleri ve beldeleri kapsayacak biçimde genişletildi. Bu yasa 2014 yerel seçimleri ile birlikte yürürlüğe girdi. O günlerde bu yasanın Ankara Büyükşehir Belediyesi azledilmiş başkanı İ. Melih Gökçek’in isteği üzerine çıkarıldığı, Ankara Merkez İlçelerde yapılan anketlerde AKP adayı Gökçek’in CHP’nin adayı Mansur Yavaş karşısında seçimi kaybedeceği görülünce merkez ilçeler dışındaki yerleşim yerlerinin de büyükşehir kapsamına alınması ve o bölgelerde yaşayanların da büyükşehir belediye başkanı için oy kullanabilmesinin yolu açıldı. AKP küçük bir farkla o seçimi kazandı.

O dönemin ana muhalefet partisi CHP’nin direnişine rağmen bu yasa yürürlüğe sokuldu. Böylece siyasi bir atraksiyon ile Ankara Büyükşehir Belediye başkanlığı kazanıldı ama tüm Türkiye’de 16.000 köy ve 1053 belde bir gecede mahalleye dönüştürüldü. Köy ve belde statüleri kaldırıldı, 442 sayılı köy yasası ile tanınan tüzel kişiliği bir gecede yok edildi, köylere ait taşınmazların tamamı belediyelerin mülkiyetine geçti. Akşam köylü olarak uyuyanlar sabah uyandıklarında şehirli oldular.

Bu değişiklik tarıma ve kırsal yapıya çok büyük zarar verdi, köyler sadece taşınmazlarını ve tüzel kişiliklerini kaybetmediler aynı zamanda hayvancılık yapmaları da yasaklandı, bazı meralar satıldı, bazıları imara açıldı, köylüler hayvanlarını satmak zorunda kaldı. Nitekim bu tahribat 2019 yılında 21 Kasım’da gerçekleştirilen 3. Tarım Şurasının sonuç bildirgesine de yansıdı. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu şurada köylere statülerinin geri verileceğine ilişkin beyanda bulundu.

Cumhurbaşkanının bu açıklamasının ardından 16.10.2020 tarihli R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7254 sayılı Torba Kanun ile Büyükşehir Yasasında bir değişiklik yapılarak 2014 yılında köy iken mahalleye dönüştürülen bu yerleşim yerlerine belli koşulları sağlamak, ilçe belediyeleri meclislerinde kabul edilerek teklifte bulunulmak ve büyükşehir belediye meclislerince kabul edilmek koşulu ile “Kırsal Mahalle” veya “ Onbin dönümden küçük olmamak kaydı ile “Kırsal Alan” ilan edilmesinin yolu açıldı..

Yasa çıktı ama uygulamaya ilişkin herhangi bir usul esas olmayınca hiç kimse ne yapacağını bilemedi, kim nereye başvuracak ve hangi ölçütlere göre kırsal mahalle ya da kırsal alan tespit edilecekti? Bu sorunun yanıtını 15.04.2021 tarih ve 31455 sayılı R.G.’de yayımlanan     “KIRSAL MAHALLE VE KIRSAL YERLEŞİK ALAN YÖNETMELİĞİ” yayımlanana kadar kimse bilmiyordu.

Daha önce köy statüsünde iken 2014 yılında bir gecede mahalleye dönüştürülen köylerin eski taşınmazları, tarlaları, meraları, harman yerleri, köy kahveleri, köy konakları kısaca taşınmaz mal varlıkları bu yeni yasanın uygulanması ve kırsal mahalle olarak ilan edilmeleri halinde iade edilecek mi? Hayır. Yasada ya da Yönetmelikte bu yönde bir hüküm yok, peki kırsal alan ya da kırsal mahalle olarak ilan edilen yerlerde hayvancılık yapılabilecek mi? Hayır. Peki neye yarayacak bu yeni statü? Bu sorunun yanıtı Yönetmeliğin 9 ve 10. Maddelerinde var;

1-        Gelir vergisinden muaf esnaf ile (Bir iş yeri açmadan gezici olarak iş yapan, kalaycı, hallaç, lehimci, musluk tamircisi, ayakkabı tamircisi, kundura boyacısı, berber, çilingir, nalbant, fotoğrafçı, odun ve kömür kırıcısı, hamal gibi küçük sanat erbapları. Köylerde gezici olarak her türlü sanatla uğraşanlar. Nehir, göl, deniz ve su geçitlerinde 50 rüsum tonilatoya kadar motorsuz nakil araçları işletenler. Hayvan ve bir adet hayvan arabası ile nakliyecilik yapanlar. Ziraat işlerinde kullanılan hayvan ve hayvan arabası, motor ve traktör, sandal gibi vasıtalarla sürekli hale getirmeksizin ara sıra ücret karşılığı eşya ve insan taşıyan çiftçiler. Evde kullanılan mutfak robotu, dikiş makinesi, ütü ve benzeri makinelerle, dışarıdan işçi çalıştırmamak şartı ile yapılan her türlü ürün (havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı) işyeri açmadan satanlar.)

2-        Basit usulde gelir vergisine tabi mükellefler (Kişinin kendi iş yerinde çalışmış ve bulunmuş olması, Ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri sebebiyle gerçek usulde gelir vergisine tabi olmaması gerekir. Kira bedelinin kiralanmış olması halinde ise yıllık kira bedelinin toplamının 2019 yılı için 9.000 TL’yi aşmaması, Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sona satanların yıllım alım tutarlarının 2019 yılı için 120.000 TL’yi veya yıllık satış tutarının 180.000 TL’yi aşmaması Yukarıdaki madde haricinde kalanların ise bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatının 2019 yılı için 60.000 TL’yi aşmaması, Hem alım satım hem de hizmet faaliyetlerinin bir arada yapılması halinde yıllık satış tutarı ile iş hasılatı toplamının 2018 yılı için 120.000 TL’yi aşmaması gerekir.) tarafından bizzat işyeri olarak kullanılan bina, arsa ve araziler ile mesken amaçlı kullanılan binalar ve zirai üretimde kullanılan bina, arsa ve araziler emlak vergisinden, diğer yurttaşlar da bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlardan muaf olacaklar yani bu ödemeleri yapmayacaklar.

3-        Yönetmeliğe göre, ticari, sınai ve turistik faaliyetlerde kullanılan bina ve arsaların malikleri, emlak vergisinin ve (bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlar hariç) 2464 sayılı Belediye Gelirleri Yasası gereği alınması gereken vergi ve harçların ve katılma paylarının (Yol katılma payları örneğin) %50’sini ödeyecekler. Bu alanlardaki işyerlerinin kullandığı içme suyu ve atık su bedelleri, diğer yerlerde işyerleri için belirlenen en yüksek su tarifenin %50’sini geçemeyecektir.

Kırsal mahalle ya da kırsal alan ilan edilen yerlerde oturan Ayşe Teyze veya Ahmet Amca bakımından olaya bakıldığında somut olarak, bina inşaat harcı ile imarla ilgili harçlardan ve belediye gelirleri yasası kapsamında alınması gereken vergi harç (bina inşaat harcı ile imar ile ilgili harçlar hariç) ve katılma paylarının yarısından muafiyet, içme ve kullanma suları bakımından da diğer konutlar için belirlenen en yüksek tarifenin %25’inden fazla olmaması gibi avantajlar getirilmiş olacaktır.

 Şimdi gelelim hangi mahallelerin kırsal mahalle olarak ilan edilebileceğine; ilçe belediye meclisleri kırsal alan ya da kırsal mahalle tespitine ilişkin karar alırken bağlı yetki içerisindedir. Başka bir deyişle ilçe belediye meclisleri bu konuda karar alırken Yönetmeliğin 4. Maddesinin 1, 2, 3/a,b,c,ç,d,e maddelerinde getirilen kriterlerle bağlıdır. Bu kriterleri gözetmeden istediği gibi gerekçe üreterek karar alamaz. Burada bir noktanın altını çizmemizde yarar vardır. Geçerli yasa ve yönetmelik çerçevesinde, ilçe ya da büyükşehir belediyelerinin kırsal mahalle ya da alan ilanı ile ilgili olarak referandum yapmalarına ve bu referandumdan çıkacak iradeye göre karar almasına olanak yoktur. Bu söylem olması gereken bakımından çekici bulunabilirse de bugün itibariyle yürürlükte olan mevzuat açısından referandum yapılmasına ve buna göre kırsal mahalle ya da kırsal alan tespit ve ilanına olanak yoktur.

Yönetmelikte bir mahalle veya alanın bu kriterlerden hangilerinin geçerli olması halinde kırsal mahalle ya da kırsal alan ilan edileceğine ilişkin herhangi bir belirlilik de bulunmamaktadır. Bir diğer aksaklık da şudur; Yasa ve Yönetmelik ile getirilen olanaklardan hareket edilerek kırsal mahalle ya da kırsal alan olarak ilan edilen yerlerde köy statüsünde olduğu gibi o bölgede yaşayanların evlerinde küçük ya da büyükbaş hayvan beslemelerine ya da bahçelerinde hayvan ahırları yapmalarına olanak verecek bir düzenleme yoktur. Datça’da özellikle köy statüsü kaldırılan ve mahalle yapılan yerleşim yerlerinde yaygın olarak yapılmakta olan zeytin ve badem üretimi bakımından kırsal mahalle ya da kırsal alan ilan edilmesi halinde ortaya çıkacak bir avantajdan söz etmek de mümkün değildir. Yasa ve Yönetmelikte bu hususta hiçbir düzenleme bulunmamaktadır.

Datça özelinde bu kriterlere göre değerlendirilmeye alınması gereken 9 mahalle bulunmaktadır. Mesudiye, Sındı, Yaka, Cumalı, Emecik, Kızlan, Karaköy, Hızırşah, Yazı mahallelerimize bakıldığında tümünde yazlık konut ağırlıklı olmak üzere büyük bir yapı stokunun bulunduğu, bu yerleşim yerlerinin tamamında 1/25.000 ölçekli Çevre düzen planı notlarına uygun olarak yerleşim ve gelişim alanlarının tespit edildiği, bu bölgeler itibariyle yaygın olarak zeytin ve badem yetiştiriciliğinin söz konusu olduğu, orman alanlarında arıcılık faaliyetlerinin seyrek de olsa devam ettiği, orman ürünleri üretiminin hemen hemen bulunmadığı, tüm yerleşim yerlerinde geçim kaynağı olarak turizm faaliyetlerinin büyük bir yer tuttuğu, yapılaşmanın ruhsatlı/ruhsatsız hızla devam ettiği, Yaka Cumalı , Karaköy mahallelerinde 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı çalışmalarının devam ettiği, tüm mahallelerde toplu taşıma hizmetlerinin yürütülmekte olduğu, içme suyu şebekesinin bulunduğu, evsel katı atık toplama hizmetlerinin belediye tarafından yürütüldüğü görülmektedir. Dolayısı ile bu mahallelerimizin eksiklikler olmakla birlikte belediye hizmetlerinden yararlanma düzeyi, turizm sektörünün yoğunluğu, halkın geçim kaynağı ve ekonomik faaliyetler bakımından irdelendiğinde zeytincilik ve badem yetiştiriciliği bakımından tarımsal karakterlerinin bulunmasına karşın ekonomik ağırlıklarının baskın olmadığı, arazi ve arsa fiyatlarının merkez mahallelerden çok büyük farklılaşma göstermediği, tüm Datça’nın ÖÇK Bölgesi olarak ilan edilmiş olması ve 1/25.000 ölçekli Çevre Düzen Planının uygulanıyor olması nedeniyle köy yapılaşması koşullarının 1990’lı yıllardan bu yana hemen hemen yok denecek düzeyde kaldığı görülmektedir.

Özetle; 2012 yılında kuyuya atılan taş maalesef yeni yapılan bu son düzenleme ile kuyudan çıkarılmış değildir. Yapılması gereken şey 2012 yılında sırf seçim kazanmak için yapılan değişikliğin tümüyle geri alınması, muhtarların eski statülerinden daha fonksiyonel yapıya kavuşturulması, köylülerin el koyulan taşınmazlarının geri verilmesi, hayvancılık ve tarımsal faaliyetler bakımından bu alanların adil ve eşit bir şekilde desteklenmeye devam edilmesi, turizm faaliyetleri bakımından uygun teşvikler ile yörenin bu sektörden elde ettiği gelirin arttırılmasının sağlanması, uygulama imar planı çalışmalarının ve alt yapı eksikliklerinin hızla giderilmesi gerekmektedir.

Av. Ali Kurt




Editör: Celal Ersoy

Bu haber 258 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GÜNDEM Haberleri

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Beşiktaş 40 26 8 6 89 44 84 +45
2 Galatasaray 40 26 8 6 80 36 84 +44
3 Fenerbahçe 40 25 8 7 72 41 82 +31
4 Trabzonspor 40 19 7 14 50 37 71 +13
5 Sivasspor 40 16 7 17 54 43 65 +11
6 Hatayspor 40 17 13 10 62 53 61 +9
7 Alanyaspor 40 17 14 9 58 45 60 +13
8 Fatih Karagümrük 40 16 12 12 64 52 60 +12
9 Gaziantep FK 40 15 12 13 59 51 58 +8
10 Göztepe 40 13 15 12 59 59 51 0
11 Konyaspor 40 12 14 14 49 48 50 +1
12 Başakşehir FK 40 12 16 12 43 55 48 -12
13 Çaykur Rizespor 40 12 16 12 53 69 48 -16
14 Kasımpaşa 40 12 18 10 47 57 46 -10
15 Yeni Malatyaspor 40 10 15 15 49 53 45 -4
16 Antalyaspor 40 9 14 17 41 55 44 -14
17 Kayserispor 40 9 17 14 35 52 41 -17
18 BB Erzurumspor 40 10 20 10 44 68 40 -24
19 MKE Ankaragücü 40 10 22 8 46 65 38 -19
20 Gençlerbirliği 40 10 22 8 44 76 38 -32
21 Denizlispor 40 6 24 10 38 77 28 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Adana Demirspor 34 21 6 7 64 27 70 +37
2 Giresunspor 34 21 6 7 54 25 70 +29
3 Samsunspor 34 20 4 10 58 30 70 +28
4 İstanbulspor 34 19 8 7 62 34 64 +28
5 Altay 34 20 11 3 66 39 63 +27
6 Altınordu 34 17 8 9 58 45 60 +13
7 Ankara Keçiörengücü 34 17 10 7 49 28 58 +21
8 Ümraniyespor 34 14 11 9 46 43 51 +3
9 Tuzlaspor 34 14 15 5 46 53 47 -7
10 Bursaspor 34 14 16 4 56 57 46 -1
11 Bandırmaspor 34 12 16 6 48 51 42 -3
12 Boluspor 34 12 16 6 38 41 42 -3
13 Balıkesirspor 34 9 17 8 35 53 35 -18
14 Adanaspor 34 9 18 7 44 55 34 -11
15 Menemenspor 34 7 14 13 38 62 34 -24
16 Akhisarspor 34 8 20 6 36 59 30 -23
17 Ankaraspor 34 6 20 8 33 61 26 -28
18 Eskişehirspor 34 1 25 8 23 91 8 -68
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 15/05/2021 Göztepe 1 - 2 Beşiktaş
 15/05/2021 Galatasaray 3 - 1 Yeni Malatyaspor
 15/05/2021 Kayserispor 1 - 2 Fenerbahçe
 15/05/2021 Trabzonspor 2 - 1 Gençlerbirliği
 15/05/2021 Hatayspor 0 - 1 Gaziantep FK
 15/05/2021 Antalyaspor 0 - 0 Konyaspor
 15/05/2021 Çaykur Rizespor 0 - 2 Başakşehir FK
 15/05/2021 Sivasspor 2 - 1 Kasımpaşa
 15/05/2021 Fatih Karagümrük 5 - 1 Denizlispor
 15/05/2021 MKE Ankaragücü 0 - 1 Alanyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 09/05/2021 Adanaspor 0 - 2 Samsunspor
 09/05/2021 Tuzlaspor 1 - 2 Giresunspor
 09/05/2021 Menemenspor 1 - 4 Adana Demirspor
 09/05/2021 Bursaspor 0 - 3 Ankara Keçiörengücü
 09/05/2021 Balıkesirspor 0 - 5 Altınordu
 09/05/2021 Altay 4 - 3 Bandırmaspor
 09/05/2021 Ankaraspor 0 - 2 İstanbulspor
 07/05/2021 Akhisarspor 1 - 1 Ümraniyespor
 07/05/2021 Boluspor 3 - 0 Eskişehirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 08/05/2021 Serik Belediyespor 3 - 0 Mamak FK
 08/05/2021 Tarsus İdman Yurdu 0 - 1 Kırklarelispor
 08/05/2021 Eyüpspor 1 - 0 Van Spor
 08/05/2021 Kastamonuspor 0 - 4 Sakaryaspor
 08/05/2021 Turgutluspor 0 - 0 Bodrumspor
 08/05/2021 Elazığspor 5 - 7 Sivas Belediyespor
 08/05/2021 Kardemir Karabükspor 2 - 2 Kırşehir Belediyespor
 08/05/2021 1922 Konyaspor 2 - 0 Pazarspor
 08/05/2021 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Karacabey Belediyespor
 08/05/2021 Bayburt Özel İdare Spor 2 - 2 Pendikspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/05/2021 1877 Alemdağspor 0 - 0 Edirnespor
 01/05/2021 Arnavutköy Belediye 0 - 0 Diyarbekirspor
 01/05/2021 Manisaspor 1 - 2 Ofspor
 01/05/2021 Artvin Hopaspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 01/05/2021 Kızılcabölükspor 0 - 1 Yeşilyurt Belediyespor
 01/05/2021 Nevşehir Belediyespor 1 - 2 Çankaya FK
 01/05/2021 1928 Bucaspor 3 - 0 Antalya Kemerspor
 25/04/2021 Ofspor 0 - 0 Arnavutköy Belediye
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI