Bugun...


Erdem Yücel

facebook-paylas
Türkiye’de komünist ve sosyalist hareketler (I)
Tarih: 24-06-2023 16:07:00 Güncelleme: 24-06-2023 16:07:00


Zaman geçtikçe insanların düşünceleri, yaptırımları, işlevleri değişiyor. Geçmiş ile bugünü karşılaştırdığınızda bu değişimi çok daha net görebiliyoruz. Geçmişte yaşananlara bazen hayret ediyor, bazen de gülüp geçiyorsunuz. Yıllar öncesi aydınlardan, yazarlardan bazıları düşünceleri, inançları uğruna pek çok acılar çekmiş, iftiralara uğramış, suçlanmış, hapsedilmiş, yaşamları karartılmıştı. İçlerinden Sabahattin Ali gibi öldürülenler de olmuştu. Bugün bakıyorsunuz; bir zamanlar suçlu denilenlerin çoğunun suçlu olmadıklarının anlaşılmasının yanında bir de toplum olarak onlarla övünüyoruz. Bir zamanlar duvara gamalı haç veya orak çekiç çizmek büyük suçtu. Bugün aynı şeyi yapsanız suçlanmak bir yana kimse çizdiğinize önem vermez, güler geçer. Sanırım yargıda da bunu suçlayacak bir madde bile bulunmaz.

Gündem veya devir değişmiş; dün komünistlikle suçlananlara Moskova’ya git diye hakaret edilirdi. Bugün Moskova’ya iş adamları, emekçiler gidiyor, ekonomik bağlantılar kuruluyor. Günümüzde komünistlikle suçlamanın yerini terörist sözcüğü aldı.

Güler misiniz ağlar mısınız bilemem…

Şimdi o günlerden biraz daha geriye, Milli Mücadele günlerine dönelim.  

Atatürk ve silah arkadaşlarının başlattığı Kurtuluş Savaşı her yönüyle yokluk içerisinde bir milli mücadeleydi. Rus devrimini gerçekleştiren Sovyetler emperyalizme karşı mücadele ederken bir yandan da kendilerine yandaş arıyorlardı. Bağımsızlık mücadelesine girişmiş olan yeni Türkiye onlar için bulunmaz bir nimetti. Bu nedenle de zorluklar içerisindeki emperyalist güçlere karşı savaşan Türklere Karadeniz’den başta silah olmak üzere maddi yardımda bulunmuşlardır. Bir bakıma çarlığı, Romanosların sonunu getiren, 1917 Rus devriminden sonra bağımsızlık mücadelesine girişmiş olanlarla ortak kader birliği kurmayı düşünmüş olmalıdırlar. Kurtuluş Savaşına girişmiş olan Kuvayı Milliyeciler de Sovyetlerden yardım almak için Halil Paşa’yı Moskova’ya göndermişlerdi. Buna karşılık Sovyetler de Yeni Türk Cumhuriyetinin başşehri Ankara’ya büyükelçi Medivani Yoldaş’ı göndermişlerdi. Ayrıca Bakü’deki Türkiye Komünist Fırkası lideri Mustafa Suphi’yi de Atatürk ile görüşmeye yollamışlardı.

Feridun Kandemir’den öğrenildiğine göre Rusya’nın yardımlara karşılık olarak veya devamını sağlamak amacıyla Ekim 1920’de Ankara’da Komünist Fırkası kurulmuştur. . Tarihte gizli kalmış olan bu olay; büyük olasılıkla göstermelik olmaktan ileri gidememiştir. Bundan kısa bir süre önce; 8 Eylül 1920’de yirmi dört kişiden oluşan Rus elçilik heyeti de Ankara’ya gelmiş ve o günlerde yayınlanan Hâkimiyeti Milliye gazetesi de bunu haber olarak yorumlamıştı.

Cumhuriyetin ilanından sonra Taksim’deki Cumhuriyet Anıtı Atatürk heykelleriyle ün yapmış olan İtalyan Pietro Cononica (1869-1959)  tarafından yapılarak 1928’de açılmıştı. Cumhuriyet Türkiye’sini ve Kurtuluş Savaşını simgeleyen bu anıtta Milli Mücadele sırasında Türkiye’ye yardım eden iki Rus diplomatı Arelov ile France’nin heykeline yer verilmesi de o yıllarda Ruslarla olan dostluğu göstermektedir.  Bu iki Rus diplomatın aracılığı ile Milli Mücadele sırasında silah ve mühimmat yardımı yapılmıştır. Bu yardımlar motorlarla İnebolu’ya taşınmıştır. Büyük Taarruz öncesinde Aralov Rus heyetiyle Akşehir’e gelerek görüşmeler yapmış, iki taraf arasında ilk bağlantıyı kurmuştur.

Türkiye ile Rusya arasındaki dostluk II. Dünya Savaşı sonrasında, koşulların değişmesi, Stalin’in Boğazlar ve Doğu Anadolu’da toprak talep etmesine kadar sürmüştür. Büyük olasılıkla Türkiye’nin NATO’ya girmesine de bu ilişkilerin sonlandırılması etkili olmuştur.

Yazımın ikinci bölümü 26.06.2023 te

Türkiye’de komünist ve sosyalist hareketler  (II)



Bu yazı 2219 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 32 28 1 3 73 20 87 +53
2 Fenerbahçe 32 27 1 4 85 28 85 +57
3 Trabzonspor 32 16 12 4 54 42 52 +12
4 Beşiktaş 33 15 12 6 44 38 51 +6
5 Çaykur Rizespor 32 14 12 6 43 47 48 -4
6 Başakşehir FK 32 13 12 7 42 38 46 +4
7 Kasımpaşa 32 13 12 7 55 57 46 -2
8 Sivasspor 32 11 10 11 38 43 44 -5
9 Antalyaspor 32 10 10 12 36 37 42 -1
10 Alanyaspor 32 10 10 12 41 46 42 -5
11 Adana Demirspor 32 9 10 13 48 43 40 +5
12 Samsunspor 32 10 14 8 36 42 38 -6
13 MKE Ankaragücü 33 8 12 13 40 43 37 -3
14 Kayserispor 32 10 12 10 36 45 37 -9
15 Konyaspor 32 8 12 12 34 45 36 -11
16 Hatayspor 32 7 13 12 36 44 33 -8
17 Gaziantep FK 32 8 17 7 35 50 31 -15
18 Fatih Karagümrük 32 7 16 9 35 41 30 -6
19 Pendikspor 32 7 16 9 36 64 30 -28
20 İstanbulspor 32 4 21 7 25 59 16 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 30 22 6 2 70 27 68 +43
2 Göztepe 30 18 6 6 51 19 60 +32
3 Çorum FK 30 15 8 7 50 31 52 +19
4 Kocaelispor 30 15 8 7 45 34 52 +11
5 Sakaryaspor 30 14 7 9 43 30 51 +13
6 Bodrumspor 30 13 7 10 37 20 49 +17
7 Bandırmaspor 30 12 8 10 45 26 46 +19
8 Boluspor 30 13 10 7 28 32 46 -4
9 Gençlerbirliği 30 11 8 11 35 30 44 +5
10 Erzurumspor FK 30 11 8 11 28 25 41 +3
11 Manisa FK 31 8 11 12 38 37 36 +1
12 Keçiörengücü 30 9 12 9 27 36 36 -9
13 Şanlıurfaspor 30 8 12 10 27 31 34 -4
14 Ümraniyespor 30 9 14 7 33 42 34 -9
15 Tuzlaspor 30 8 14 8 31 45 32 -14
16 Adanaspor 30 9 16 5 24 42 32 -18
17 Altay 31 5 23 3 14 70 15 -56
18 Giresunspor 30 2 24 4 13 62 7 -49
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 33 23 5 5 74 28 74 +46
2 Van Spor FK 33 22 5 6 55 33 72 +22
3 Bucaspor 1928 33 20 4 9 50 22 69 +28
4 1461 Trabzon FK 33 19 6 8 62 33 65 +29
5 Yeni Mersin İdman Yurdu 33 16 7 10 47 27 58 +20
6 Ankaraspor 34 15 8 11 42 32 56 +10
7 Karacabey Belediye Spor 33 12 10 11 37 31 47 +6
8 Beyoğlu Yeniçarşıspor 33 13 13 7 42 34 46 +8
9 Ankara Demirspor 33 13 15 5 35 37 44 -2
10 Kırklarelispor 34 11 13 10 29 35 43 -6
11 Diyarbekir Spor 33 11 13 9 35 35 42 0
12 Altınordu 33 9 13 11 38 34 38 +4
13 Hes İlaç Afyonspor 33 9 13 11 21 34 38 -13
14 Nazilli Belediyespor 34 11 15 8 37 54 38 -17
15 Serik Belediyespor 33 9 14 10 28 37 37 -9
16 Zonguldak Kömürspor 33 9 16 8 35 53 32 -18
17 Kırşehir Futbol SK 33 5 21 7 29 65 22 -36
18 Bursaspor 33 5 20 8 24 59 20 -35
19 Adıyaman FK 33 3 24 6 22 59 15 -37
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 26 21 1 4 61 13 67 +48
2 Aliağa Futbol A.Ş. 27 18 0 9 54 15 63 +39
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 26 13 6 7 36 23 46 +13
4 52 Orduspor FK 26 13 7 6 36 25 45 +11
5 İnegöl Kafkas GK 26 12 6 8 32 25 44 +7
6 Edirnespor 26 13 9 4 44 26 43 +18
7 K.Çekmece Sinopspor 27 10 10 7 38 28 37 +10
8 Mardin 1969 Spor 26 11 11 4 35 31 37 +4
9 Artvin Hopaspor 26 9 10 7 32 26 34 +6
10 Karabük İdmanyurdu Spor 26 10 12 4 24 38 34 -14
11 Talasgücü Belediyespor 26 8 14 4 28 41 28 -13
12 Kırıkkalegücü FK 26 7 14 5 25 35 26 -10
13 Gümüşhanespor 26 4 12 10 22 42 22 -20
14 Malatya Arguvanspor 26 2 20 4 13 51 10 -38
15 Tarsus İdman Yurdu 26 2 21 3 18 79 9 -61
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/04/2024 İstanbulspor vs Fatih Karagümrük
 20/04/2024 Konyaspor vs Alanyaspor
 20/04/2024 Kayserispor vs Trabzonspor
 20/04/2024 Samsunspor vs Adana Demirspor
 21/04/2024 Başakşehir FK vs Çaykur Rizespor
 21/04/2024 Antalyaspor vs Hatayspor
 21/04/2024 Galatasaray vs Pendikspor
 21/04/2024 Gaziantep FK vs Kasımpaşa
 22/04/2024 Sivasspor vs Fenerbahçe
 26/04/2024 Adana Demirspor vs Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/04/2024 Bandırmaspor vs Tuzlaspor
 20/04/2024 Giresunspor (H:1) vs Göztepe
 20/04/2024 Eyüpspor vs Boluspor
 21/04/2024 Bodrum FK vs Şanlıurfaspor
 21/04/2024 Çorum FK vs Adanaspor
 21/04/2024 Gençlerbirliği vs Erzurumspor FK
 21/04/2024 Sakaryaspor vs Keçiörengücü
 22/04/2024 Ümraniyespor vs Kocaelispor
 28/04/2024 Adanaspor vs Manisa FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/04/2024 Adıyaman FK vs 1461 Trabzon FK
 21/04/2024 Altınordu vs Yeni Mersin İdman Yurdu
 21/04/2024 Ankara Demirspor vs Diyarbekir Spor
 21/04/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor vs Van Spor FK
 21/04/2024 Bucaspor 1928 vs Esenler Erokspor
 21/04/2024 Bursaspor vs Hes İlaç Afyonspor
 21/04/2024 Kırşehir Futbol SK vs Kırklarelispor
 21/04/2024 Nazilli Belediyespor vs Karacabey Belediye Spor
 21/04/2024 Serik Belediyespor vs Zonguldak Kömürspor
 21/04/2024 Altınordu - Yeni Mersin İdman Yurdu Altınordu ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Altınordu yenilmez
 21/04/2024 Ankara Demirspor - Diyarbekir Spor Ankara Demirspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Diyarbekir Spor yenilmez
 21/04/2024 Kırşehir Futbol SK - Kırklarelispor Kırşehir Futbol SK ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Kırklarelispor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/04/2024 Edirnespor vs Mardin 1969 Spor
 21/04/2024 İnegöl Kafkas GK vs Tarsus İdman Yurdu
 21/04/2024 Karabük İdmanyurdu Spor vs Malatya Arguvanspor
 21/04/2024 Kepezspor FAŞ vs Ayvalıkgücü Belediyespor
 21/04/2024 Kırıkkalegücü FK vs Gümüşhanespor
 21/04/2024 Talasgücü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 21/04/2024 52 Orduspor FK vs K.Çekmece Sinopspor
SON YORUMLANANLAR
resmi ilanlar
NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI