Bugun...


Esmeri Alev Ekebaş

facebook-paylas
İSTİKLÂL SAVAŞIMIZIN MANİFESTOSU
Tarih: 21-06-2020 17:15:00 Güncelleme: 21-06-2020 17:15:00


Tarihçi Yazar: (Şahap Osman Aras)

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK’ ün 15 Ekim 1927 günü başlayarak; Necip Milletimize altı günde sunduğu BÜYÜK NUTUK (SÖYLEV) “1919 yılı Mayıs ayının 19’uncu günü Samsun’a çıktım” cümlesiyle başlar. Osmanlı Devletinin yıkılışına sebep olan gaflet, dalalet ve ihanetleri sıraladıktan sonra; “Anadolu İhtilâlini” ve “İstiklâl (Bağımsızlık) Savaşımızı” belgelerle açıklar… “Gençliğe Sesleniş” SÖYLEV’in son sayfasını oluşturur. Orada; Osmanlı Devleti’nin uğradığı yıkımlara bir daha uğramamamız için hepimizi uyarır… “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asîl kanda mevcuttur” cümlesiyle de; Çağdaş Cumhuriyetimizi sonsuza değin yaşatmak için gerektiğinde kanımızı ve canımızı feda etmemizi vasiyet ederek, noktayı koyar.

 

                İzmir’de başlayan Yunan işgalinin ertesi günü, 16 Mayıs 1919’da İstanbul’dan Samsun’a hareket eden 9’ncu Ordu Müfettişi Gazi Paşa’ya  öncelikli olarak; “gayrimüslimleri müslümanların saldırısından korumak” görevi verilmişti. Ancak, Anadolu’da bunun tam tersi yaşanmaktaydı. Çünkü asıl saldırganlar, yerli Rumlar ve Ermenilerdi... Rum Çeteleri “Pontus” emellerini gerçekleştirmek için Karadeniz Bölgesinde terör estirirken; Ermeni ihaneti, Doğu Anadolu’daki altı Vilayetimizde, Türk/Kürt ayrımı gözetmeksizin korkunç bir kıyım uyguluyordu. Ermeni ve Rum saldırılarına ilaveten, bir de yoksulluk ve hastalıklarla boğuşan Müslüman halkımız  sahipsiz ve savunmasız olarak kaderlerine terk edilmişti. İşte bu koşullarda,19 Mayıs’ta Samsun’a çıkarak, 28 Mayıs günü Samsun’dan Havza’ya gelen Gazi Paşa, felaketin büyüklüğünü bizzat yerinde tespit ederek, “Millî Kurtuluş” için hazırlığa başlamıştı. Milletimizin bağımsızlık tutkusu, O’nun en güçlü dayanağı idi. Fakat öncelikle, halkımızın özgüvenine yeniden kavuşması gerekiyordu.

 

                Gazi Paşa, Anadolu’nun içerilerine doğru hızla  ilerleyerek, Millî Kurtuluş için halkımızla bütünleşmek istiyordu. 12 Haziran 1919 günü Karargâhı ile birlikte Amasya’ya geldi…Mondros Mütarekesini imzalamış olmanın pişmanlığı içindeki eski Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf Bey ile Ankara’daki 20’nci Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa ve Sivas’daki 3’ncü Kolordunun Komutanı Albay Refet Bey de, Amasya’ya çağrılmışlardı. 21/22 Haziran 1919 gecesi Saraydüzü Kışlasında  tarihi toplantı gerçekleştirildi.(1) Genel Sekreterlik görevi Mustafa Kemal Paşa’nın o günlerdeki Yaveri, Yüzbaşı Cevat Abbas Bey (GÜRER) tarafından üstlenilmişti . Bu toplantıda kararlaştırılıp/imzalanan Amasya Genelgesi (Amasya Tamimi) Necip Milletimize ve bütün dünyaya ilân edildi. Erzurum’daki 15’nci Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir Paşa ile Konya’daki 2’nci Ordu Komutanı Mersinli Cemal Paşa’nın da (telgrafla) iştirak ettiği Genelge’nin başlıca hükümleri aşağıda özetlenmiştir:

“Yurdun bütünlüğü, Ulusun bağımsızlığı tehlikededir. İstanbul’daki Hükümet üstlendiği görevin sorumluluğunu yerine getirememektedir. Ulusun bağımsızlığını, yine Ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.”

 

           Amasya Genelgesi iki amaca yöneliktir: Öncelikli amaç, emperyalist İtilaf Devletleri ve Yunan işgaline karşı, İstiklâl Savaşını başlatmaktır…İkinci amaç, onbin yıllık monarşiyi sona erdirmektir. Ancak, bu ikincisinde Mustafa Kemâl Paşa’nın kader birliği yaptığı arkadaşları kararsızdır. Halkımız ise, binlerce yıllık sağduyusu ile, O’nun safında yer alacaktır. Bu bağlamda, Amasya’nın ünlü Hocası, Müderris Abdurrahman Kâmil Efendi, Sultan Beyazıt Camisinde minbere çıkarak, şöyle seslenir: “Ey Ahali!  Milletin istiklâli tehlikeye düşmüştür. Bu felaketten kurtulmak için icap ederse, vatanın son ferdine kadar ölmeyi göze almak gerekir. Artık Padişah olsun, unvanı ne olursa olsun, bir hikmeti kalmamıştır. Yegâne kurtuluş çaresi, halkın hâkimiyeti ele alması ve iradesini kullanmasıdır.” Abdurrahman Kâmil Efendi(2) halkı özgürlük ve bağımsızlık savaşına çağırmakla yetinmez…Yaşamı boyunca biriktirdiği beş altını çıkınlayarak, Milli Mücadele’de harcaması için M. Kemal Paşa’ya götürür… “Anadolu İhtilâli” başlamıştır.

(1) Saraydüzü Kışlası:

Mustafa Kemâl Paşa ve Karargâhının konuk edildiği ve tarihi “Amasya Tamimi’nin” yayınlandığı Amasya’daki Saraydüzü Kışlası, 1898 yılında, 3’üncü Orduya bağlı 5’inci Kafkas Tümeninin yerleşimi için inşa edilmiştir. Kışlanın inşa edildiği alan Osmanlı Şehzadelerinin ikamet ettiği saray kalıntıları üzerinde olduğu için, “Saraydüzü Kışlası” adı verilmiştir. 1930 yılında terk edilen kışlanın yerine 1944’de askeri lojmanlar ve Subay Orduevi inşa edilmişse de; 1986 yılındaki heyelanda (toprak kayması) maalesef yıkılmıştır…Kışlanın özgün mimarisine göre yeniden inşası ele alındığı zaman, eski yerindeki heyelan tehlikesi göz önünde tutularak, Yeşilırmak kıyısında yeni bir yer seçilmiştir. 2006’nın yılbaşında temeli atılan bina, Haziran 2007’de tamamlanarak, ziyarete açılmıştır. Halen, Kültür ve Turizm Bakanlığının sorumluluğunda “Milli Mücadele Müzesi” olarak hizmet etmekte olup, İstiklâl Savaşımıza ait tarihi objeler ve belgeler burada sergilenmektedir.

 

(2) ABDURRAHMAN KÂMİL EFENDİ

1850 yılında Amasya’da doğdu. Kadı Ahmet Rifat Efendi’nin oğludur. Ataları Kırım kökenlidir. Abdurrahman Kâmil Efendi ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra, 1871 yılında Amasya’daki “Mehmet Paşa Medresesi’nde” başlayan din eğitimini 1881 yılında tamamlayıp, Öğretim Üyesi (Müderris) olarak aynı Medresede göreve başladı. Buradaki 21 yıllık hizmeti sırasında, bir yandan da, Sultan Beyazıt Camisi’nde vaazlar veriyordu. Önceki Müftü’nün vefat etmesiyle, 1902 yılında Amasya Müftüsü oldu ise de, Medrese ile ilgisini devam ettirdi. Din Bilginliğinin yanı sıra, edebiyatta da başarılı olan Abdurrahman Kâmil Hoca’nın şiirleri vardır. Eylül 1915’te Müftülükten emekliye ayrıldı. Ancak, görevi teslim ettiği Hacı Tevfik Efendi vefat edince, 1921 yılında yeniden Amasya Müftüsü oldu ve Hakkın rahmetine kavuştuğu 1941 yılına kadar, bu görevi liyakatle sürdürdü. (1934 yılında Soyadı Kanunu kabul edilince, YETKİN soyadını almıştır.)

 

9’ncu Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, Karargahı ile birlikte 12 Haziran 1919 günü Amasya’ya geldiğinde; “Müderris” Abdurrahman Kâmil Efendi, Müftü Hacı Tevfik Efendi ile birlikte, karşılayıcıların başındaydı…Vatansever Amasya Halkının sağladığı huzur ve güven ortamında, İstiklâl Savaşımızın manifestosu olan, “Amasya Genelgesi”  dünyaya ilân edilmiştir.

Şahap Osman ARAS, Tarihçi Yazar (2020-İZMİR)



Bu yazı 106 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 31 19 3 9 59 27 66 +32
2 Trabzonspor 31 17 3 11 70 35 62 +35
3 Sivasspor 31 15 7 9 50 34 54 +16
4 Beşiktaş 31 16 10 5 53 40 53 +13
5 Galatasaray 31 14 7 10 50 33 52 +17
6 Alanyaspor 31 14 8 9 57 34 51 +23
7 Fenerbahçe 31 14 9 8 54 41 50 +13
8 Gaziantep FK 31 10 10 11 45 47 41 -2
9 Göztepe 32 10 13 9 40 45 39 -5
10 Antalyaspor 31 9 11 11 37 50 38 -13
11 Kasımpaşa 31 10 15 6 46 54 36 -8
12 Gençlerbirliği 32 9 14 9 39 51 36 -12
13 Yeni Malatyaspor 31 8 15 8 44 46 32 -2
14 Denizlispor 31 8 15 8 29 45 32 -16
15 Çaykur Rizespor 31 9 17 5 34 52 32 -18
16 Kayserispor 31 8 16 7 38 68 31 -30
17 Konyaspor 31 6 13 12 26 43 30 -17
18 MKE Ankaragücü 31 5 15 11 29 55 26 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 32 17 6 9 43 26 60 +17
2 BB Erzurumspor 32 16 8 8 37 25 56 +12
3 Adana Demirspor 32 15 7 10 65 41 55 +24
4 Bursaspor 32 17 8 7 46 36 55 +10
5 Akhisarspor 32 15 8 9 42 35 54 +7
6 Fatih Karagümrük 32 14 7 11 50 36 53 +14
7 Altay 32 13 7 12 46 35 51 +11
8 Ümraniyespor 32 12 12 8 45 44 44 +1
9 Keçiörengücü 32 11 10 11 26 25 44 +1
10 Giresunspor 32 12 12 8 37 42 44 -5
11 Menemenspor 32 11 12 9 39 43 42 -4
12 Balıkesirspor 33 9 13 11 33 44 38 -11
13 İstanbulspor 32 8 11 13 44 40 37 +4
14 Altınordu 32 7 13 12 33 42 33 -9
15 Boluspor 32 5 12 15 27 40 30 -13
16 Osmanlıspor FK 32 7 16 9 37 52 27 -15
17 Adanaspor 32 3 17 12 29 50 21 -21
18 Eskişehirspor 33 7 20 6 34 57 12 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/07/2020 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 12/07/2020 Antalyaspor vs Alanyaspor
 12/07/2020 Fenerbahçe vs Sivasspor
 13/07/2020 Kasımpaşa vs Çaykur Rizespor
 13/07/2020 Kayserispor vs Gaziantep FK
 13/07/2020 Denizlispor vs Trabzonspor
 13/07/2020 Konyaspor vs Başakşehir FK
 13/07/2020 Yeni Malatyaspor vs Beşiktaş
 17/07/2020 Galatasaray vs Göztepe
 17/07/2020 Galatasaray - Göztepe Göztepe ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 17/07/2020 Galatasaray - Göztepe Galatasaray ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Göztepe yenilmez
 18/07/2020 Trabzonspor - Konyaspor Trabzonspor ligdeki son 16 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 18/07/2020 Alanyaspor - Denizlispor Denizlispor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Alanyaspor yenilmez
 18/07/2020 Başakşehir FK - Kayserispor Başakşehir FK ligde evindeki son 15 maçında hiç kaybetmedi  Başakşehir FK yenilmez
 18/07/2020 Trabzonspor - Konyaspor Konyaspor ligde deplasmandaki son 6 maçında hiç kazanamadı  Trabzonspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/07/2020 Adanaspor vs Hatayspor
 12/07/2020 Altay vs BB Erzurumspor
 12/07/2020 Altınordu vs Giresunspor
 12/07/2020 Boluspor vs Akhisarspor
 12/07/2020 Bursaspor vs Menemenspor
 12/07/2020 İstanbulspor vs Osmanlıspor FK
 12/07/2020 Keçiörengücü vs Fatih Karagümrük
 12/07/2020 Ümraniyespor vs Adana Demirspor
 19/07/2020 Adana Demirspor vs İstanbulspor
 19/07/2020 Osmanlıspor FK - Balıkesirspor Balıkesirspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Osmanlıspor FK yenilmez
 19/07/2020 Akhisarspor - Keçiörengücü Akhisarspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Akhisarspor yenilmez
 19/07/2020 Hatayspor - Bursaspor Hatayspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
 19/07/2020 Adana Demirspor - İstanbulspor Adana Demirspor ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Adana Demirspor yenilmez
 19/07/2020 Giresunspor - Altay Altay ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Altay yenilmez
 19/07/2020 Eskişehirspor - Boluspor Eskişehirspor ligdeki son 12 maçında hiç kazanamadı  Boluspor yenilmez
 19/07/2020 Menemenspor - Altınordu Altınordu ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Menemenspor yenilmez
 19/07/2020 Fatih Karagümrük - Adanaspor Adanaspor ligde deplasmandaki son 16 maçında hiç kazanamadı  Fatih Karagümrük yenilmez
 19/07/2020 Fatih Karagümrük - Adanaspor Fatih Karagümrük ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI