Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Yassıada ve Yassıada Mahkemesi
Tarih: 09-06-2019 21:00:00 Güncelleme: 09-06-2019 21:00:00


27 Mayıs ihtilalinin yıldönümü nedeniyle yazdığım yazının ardından; Yassıada Mahkemelerine neden değinmediğimi bazı okuyucularım sormuştu. Yassıada Mahkemeleri başlı başına bir konu olduğundan onu ayrı bir yazıda ele almayı düşünmüştüm. 27 Mayıs ihtilali kadar Yassıada Mahkemeleri konusunda ayrıntılı pek çok eser yazılmıştır. Buna rağmen birkaç satırla da olsa bu konuyu okuyucularımın isteği üzerine değinmek istiyorum.

Yassıada 185x 70 metre ölçüsünde küçük, düz bir adadır. Bizans döneminde sürgün yeri olarak kullanılmış, bir ara Latinlerin ve Rusların istilasına uğramıştır. İstanbul’un fethinden sonra manastır başta olmak üzere buradaki bazı Bizans yapılarına dokunulmamıştır. İngiltere Sefiri Sir Henry Bruutver adayı Osmanlıdan satın almış, orada ahşap kale başta olmak üzere bazı binalar yaptırmıştır. Sonradan Mısır Hidivi İsmail Paşa adayı satın almışsa da yeni bir yapılanmaya girişmemiştir.  Ada Deniz Kuvvetlerine 1947 yılında tahsis edilmiş ve çağdaş bir deniz eğitim merkezi olmuştur.

27 Mayıs askeri darbesinden sonra ada Demokrat Parti önde gelenlerinin yargılandığı Mahkeme ile ismini bir kez daha duyurmuştur.

Cumhuriyet tarihinin dönem noktalarından olan Yassıada Mahkemelerinin doğruları da yanlışları vardı. Bebek, köpek, kasadan çıkan don davaları son derece gereksizdi. Anayasayı ihlal, tahkikat komisyonu, İsmet İnönü’ye yapılan saldırılar için açılan davalar yerindeydi.  II. Dünya Savaşı sonrasında yeniden şekillenen dünyada Birleşmiş Milletlere girebilmek uğruna, meclisten karar alınmadan gönderilen 4500 kişilik muharip güç Kuzey Kore- Güney Kora savaşına ABD’nin yanında yer almış ve çok sayıda şehitler vermişti. Ne gariptir ki; Yassıada Mahkemelerinde bu konuya hiç değirmilemişti. Ayrıca Truman doktrini ve Marshall yardımından alınan yardımların hesabı da sorulmamıştı. Kuşku yok ki, bunda batı ile olan ilişkilere zarar verilmesi istenmemişti.

Yassıada’da Demokrat Partililere eziyet yapılıp yapılmadığı konusun da yıllar sonrası tartışma konusu olmuştu.  Yeri gelmişken bu gerçeği de belirtmekte yarar vardır. Ancak bunun nedeni; emekli olduktan sonra verdiği bir röportajda günah çıkaran Ada komutanı Yarbay Tarık Güryay’da aranmalıdır.

Yassıada Mahkemelerinde Savcı Eğesel ile hâkim Salim Başol’un taraflı ve hakarete varan davranışları do sonradan çok tenkit edilmiştir. O günleri yaşamamış olanlar ne hâkimin ne de savcının ismini bilirler. Ancak Celal Bayar’ı,  idam edilen Adnan Menderes’i, Fatin Rüştü Zorlu’yu ve Hasan Polatkan’ı hatırlarlar.

Zaman böyle bir şeydir; yaşamında olumlu bir iz bırakamazsan sonra seni hiç kimse hatırlamaz. Tarihteki engizisyon mahkemelerin hakimlerine bakın; ben dahil o mahkemelerin hakimlerinin isimlerini bilmeyiz!.. Ama mahkum edilenleri biliriz…

Yıllar sonra Yassıada Mahkemeleri  “Ben Onu Çok Sevdim”  isimli  bir diziye konu olmuştu. Bir bakıma bu dizi ile birilerine yaranmak, 27 Mayıs darbesini kötülenmek için çekilmiştir. Çoğu bölümler gerçekleri yansıtmamıştır.

Şevket Süreyya Aydemir’in “Menderes’in Dramı”, Şevket Süreyya Aydemir’in “İhtilalin Mantığı ve 27 Mayıs İhtilali”, İhsan Sabri Çağlayangil’in ”Anılarım”, Metin Toker’in “Demokrasimizin İsmet Paşa’lı Yılları, DP’nin Altın Yılları 1950-1954”, Metin Toker’in “Demokrasimizin İsmet Paşa’lı Yılları 1957-1960” Samet Ağaoğlu’nun “Demokrat Partinin Doğuş ve Yükseliş Sebepleri”, Orhan Erkanlı’nın “Anılar… Sorunlar… Sorumlular…” isimli kitapları ile o yıllarda yayınlanan Akis, Kim dergileri ile Ulus, Zafer gibi gazetelerinin koleksiyonları bu konuda ayrıntılı bilgiler vermiştir. Bu araştırmalardan yola çıkılarak Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan asılmaya layık olmadıkları anlaşılmaktadır. Tarih kısa süre sonra onların hakkını kabul etmiştir. Bazılarının bilerek gözden kaçırdığı bir noktayı da belirtmekte yarar vardır; İsmet Paşa verilen kararlarda etkili olamamış, bütün gücüyle idamları önlemeye çalışmıştır. Ancak ne o ne de Cemal Gürsel infazları önleyememiştir. Gerçekte Talat Aydemir’in başında bulunduğu cunta bu konuda etkili olmuştur.



Bu yazı 3004 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 30 18 3 9 57 27 63 +30
2 Trabzonspor 29 16 3 10 65 32 58 +33
3 Sivasspor 29 15 6 8 50 33 53 +17
4 Galatasaray 29 14 5 10 48 26 52 +22
5 Beşiktaş 29 15 9 5 49 35 50 +14
6 Fenerbahçe 30 14 9 7 53 40 49 +13
7 Alanyaspor 30 13 8 9 53 33 48 +20
8 Göztepe 30 10 12 8 37 40 38 -3
9 Gaziantep FK 30 9 10 11 42 46 38 -4
10 Antalyaspor 30 9 11 10 35 48 37 -13
11 Kasımpaşa 29 10 14 5 44 51 35 -7
12 Gençlerbirliği 30 8 14 8 35 49 32 -14
13 Denizlispor 30 8 14 8 29 43 32 -14
14 Yeni Malatyaspor 30 7 15 8 43 46 29 -3
15 Çaykur Rizespor 29 8 16 5 31 49 29 -18
16 Kayserispor 29 7 15 7 33 64 28 -31
17 Konyaspor 29 5 12 12 24 40 27 -16
18 MKE Ankaragücü 30 5 15 10 27 53 25 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 31 16 6 9 42 26 57 +16
2 Bursaspor 32 17 8 7 46 36 55 +10
3 Adana Demirspor 31 15 7 9 63 39 54 +24
4 BB Erzurumspor 31 15 8 8 35 25 53 +10
5 Akhisarspor 31 14 8 9 39 34 51 +5
6 Fatih Karagümrük 31 13 7 11 47 35 50 +12
7 Altay 31 13 7 11 44 33 50 +11
8 Ümraniyespor 31 12 11 8 43 41 44 +2
9 Keçiörengücü 31 11 9 11 26 24 44 +2
10 Giresunspor 31 12 11 8 37 40 44 -3
11 Menemenspor 32 11 12 9 39 43 42 -4
12 Balıkesirspor 31 8 12 11 30 41 35 -11
13 İstanbulspor 31 7 11 13 41 40 34 +1
14 Altınordu 32 7 13 12 33 42 33 -9
15 Boluspor 31 5 11 15 26 37 30 -11
16 Osmanlıspor FK 31 6 16 9 34 50 24 -16
17 Adanaspor 32 3 17 12 29 50 21 -21
18 Eskişehirspor 31 7 18 6 34 52 12 -18
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/07/2020 Kasımpaşa vs Sivasspor
 05/07/2020 Galatasaray vs Trabzonspor
 05/07/2020 Konyaspor vs Çaykur Rizespor
 06/07/2020 Kayserispor vs Beşiktaş
 07/07/2020 Gençlerbirliği vs Fenerbahçe
 07/07/2020 Başakşehir FK vs Denizlispor
 08/07/2020 Sivasspor vs Yeni Malatyaspor
 08/07/2020 Trabzonspor vs Antalyaspor
 08/07/2020 Alanyaspor vs Galatasaray
 08/07/2020 Trabzonspor - Antalyaspor Trabzonspor ligdeki son 14 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 08/07/2020 Sivasspor - Yeni Malatyaspor Yeni Malatyaspor ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sivasspor yenilmez
 08/07/2020 Alanyaspor - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Alanyaspor yenilmez
 09/07/2020 Beşiktaş - Kasımpaşa Kasımpaşa ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Kasımpaşa yenilmez
 09/07/2020 Gaziantep FK - Konyaspor Konyaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Gaziantep FK yenilmez
 09/07/2020 Gaziantep FK - Konyaspor Gaziantep FK ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Gaziantep FK yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 05/07/2020 Giresunspor vs BB Erzurumspor
 05/07/2020 Hatayspor vs Keçiörengücü
 05/07/2020 Adana Demirspor vs Altay
 05/07/2020 Osmanlıspor FK vs Ümraniyespor
 06/07/2020 Fatih Karagümrük vs Boluspor
 06/07/2020 Akhisarspor vs Balıkesirspor
 06/07/2020 Eskişehirspor vs İstanbulspor
 11/07/2020 Balıkesirspor vs Eskişehirspor
 12/07/2020 Adanaspor vs Hatayspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/04/2020 Kastamonuspor 0 - 0 Elazığspor
 19/04/2020 Elazığspor 0 - 0 Eyüpspor
 12/04/2020 Van Spor 0 - 0 Elazığspor
 05/04/2020 Elazığspor 0 - 0 Etimesgut Belediyespor
 29/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 0 Elazığspor
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI