Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Müzecilik çileli meslek
Tarih: 03-12-2019 23:13:00 Güncelleme: 03-12-2019 23:13:00


Gazetemizin ana sayfasında yer alan T. Oğuz Alpözen’in “Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinin Sonu” isimli kitabının tanıtımı kültür çevrelerinde epey beğeni topladı. Bu yazıya yüzü aşkın beğeni ve yorum gelmesi bizleri sevindirdiği kadar üzdü. Keşke dünyaca ünlü Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi böyle bir yok oluşun içerisine girmeseydi de biz de böyle bir konuyu gündeme taşımasaydık.

Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Atatürk  eski eserlerin ve müzelerin üzerinde önemle durmuş; bütün maddi imkansızlıklara rağmen Anadolu’nun birçok yerinde, eski yapılardan yararlanarak peş peşe müzeler açılmıştı. Müzeciliğe gösterilen ilgi 2000’li yıllara kadar sürdü. O günlerin basınına baktığımızda müzeler, kazılar ve ortaya çıkan eserlerle ilgili haberlere sıkça rastlardık... UNESCO başta olmak üzere müzelerimiz çeşitli yabancı kültürel kuruluşlardan ödüller alır, müzeciler de adeta birbirleriyle yarışarak çeşitli etkinlikler düzenlerlerdi.

Müzeciliğimiz sonradan bir çöküş sürecine girdi. Yabancılardan ödül almak yeni sergilemeler yapmak bir yana müzelerin ismi basında yer almaz oldu. Günümüzde yine de bazı kazılardan söz ediliyor ama bunları müzeler değil ilgili üniversitelerin arkeoloji bölümleri yapıyor...

Müzeler kış uykusuna yatmış gibi...

Yakın tarihlere kadar işlevlerini sürdüren müzeciler aramızdan ayrıldı. Kimi vefat etti, kimi üniversitelerde akademisyen oldu, kimi de küsüp köşesine çekildi. Ama yine de boş durmayan emekli olmuş müzeciler yaşadıklarını kitaplaştırarak en azından içlerini dökmeye başladılar ve gelecek kuşaklara adeta bizler neler çekmişiz diye uyarılarda bulunuyorlar.

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinin sonunu içine bir türlü sindiremeyen T.Oğuz Alpözen çeşitli söyleşilerinin yanı sıra “Eski Testi Doktorunun Anıları” isimli kitabında müzecilik yaşamında başına gelenleri belgeleriyle birlikte yazdı.

Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü Başyardımcısı ve Sadberk Hanım Müzesi Müdürü Çetin Anlağan “Suyun İki Yakasında”, Ferruh Gerçek “Türk Müzeciliği” Sabahattin Türkoğlu “Müzelerde 41 Yıl”, Alpay Pasinli “Müzelik Anılar”, benim yazdığım “Anılarıyla Tahsin Öz” ve “Erdem Yücel Mazide Kalanlar” isimli anı kitaplarında, emekli olduktan sonra bir döneme damgasını vuran müzecilerin görev yaptıkları yıllarda nelerle karşılaştıklarını, neler yaşadıklarını yazdılar. Hepsi birer ibret belgesi niteliğindedir. Onların yanı sıra rahmetli Cenk Alpak’ın “Müzeler Almanağı” ve “Eski Eserlerimizi Neden Sevmeliyiz? Nasıl korumalıyız?”, Rıfat Ergeç’in “Müzeler ve Müzecilik” isimli kitapları da boşluğu doldurmaktadır.

Memleketimizde müzecilik çileli bir meslek olmasının yanı sıra aynı zamanda  özveri ister. Ancak yaptıklarını yazma olanağı bulamayan müzecilerin mesleklerini yaparken ne çileler çektiklerini bilemiyoruz. Bazıları küsüp gitmiş, bazıları da teşkilatta kalarak mücadelelerini sürdürmüştür.

Değerleri bilinmiş midir?

Kısaca isimlerinden söz ettiğim müze müdürleri dışında müze uzmanlarından görevde olduklarında yeterince yararlanılmış mıdır? Hiç sanmıyorum.

Çeşitli dallarda uzmanlaşmış müzecilerin en büyük sorunu kendilerini anlamayan üst düzey yöneticiler olmuştur. Hamid Zübeyr Koşay, Mehmet Önder, Hikmet Gürçay ve Nurettin Yardımcı gibi genel müdürleri bu sözümüzün dışında bırakıyorum. O dönemlerde müzecilerin en büyük sorunu hukuk, siyasal  ve benzeri eğitim almamış öğretmen kökenli müfettişler olmuştur. Onların çoğu biraz bilgisizlik, biraz da kıskançlıktan birçok müzecinin hayatını karartmıştır. Oğuz Alpözen “Eski Testi Doktorunun Anıları” kitabında müfettişlerden neler çektiğini dile getirmiştir. Yayına hazırladığım ve basılmak üzere olan “Müzelerde Müfettiş Var” isimli kitabımda ise bu konuyu daha geniş biçimde ibretlik olarak yazdığımı belirtmek isterim.

Ayrıca Afrodisias Müzesi Müdürü Semih Tulay emekli olduktan sonra peş peşe bilimsel arkeoloji kitapları ve romanlar yazıyor; Emin Başaranbilek yerleştiği Birgi’de bir yandan naif ressamlığını sürdürürken diğer yandan da  Birgi ve çevresiyle ilgili kitaplar, bilimsel  makaleler yazıyor... Tahsin Aydoğmuş fotoğraf dalında Dünya Olimpiyat birinciliğini kazandıktan sonra bu konuda, siyah-beyaz fotoğraf sanatı  üzerinde hacimli kitaplar ortaya koyuyor. Türk ve İslam Eserleri Müzesini çağdaş müzecilik seviyesine ulaştıran, kısa süreli bir yasayla emekli edilen  Nazan Ölçer Sabancı Müzesinde harikalar yaratıyor.

Ümit ederim; bir gün üniversitelerimizin müzecilik bölümlerinde bu anılardan ve çeşitli makalelerden yola çıkılarak doktora tezleri yapılır. Müzecilik Tarihimiz eğrisiyle doğrusuyla çok daha kapsamlı olarak yazılır.

XVIII. Yüzyılın ünlü yazar ve bilim adamı Carlo Amoretti  bakın ne kadar güzel söylemiş:

“İmkansızlık ve hocasızlık yüzünden  yetenekli birçok insanın sanatı, kendisiyle mezara taşınmıştır.”

 



Bu yazı 969 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 17 11 2 4 35 16 37 +19
2 İstanbul Başakşehir 17 9 2 6 32 17 33 +15
3 Trabzonspor 17 9 3 5 35 19 32 +16
4 Fenerbahçe 17 9 4 4 34 21 31 +13
5 Beşiktaş 17 9 5 3 27 22 30 +5
6 Alanyaspor 17 8 4 5 31 16 29 +15
7 Galatasaray 17 7 4 6 23 15 27 +8
8 Yeni Malatyaspor 17 6 5 6 32 22 24 +10
9 Gaziantep FK 17 6 5 6 26 28 24 -2
10 Göztepe 17 6 6 5 19 20 23 -1
11 Denizlispor 17 6 7 4 19 23 22 -4
12 Çaykur Rizespor 17 6 9 2 17 27 20 -10
13 Gençlerbirliği 17 4 7 6 28 32 18 -4
14 Kasımpaşa 17 4 10 3 26 34 15 -8
15 Konyaspor 17 3 8 6 15 24 15 -9
16 Antalyaspor 17 3 9 5 15 33 14 -18
17 MKE Ankaragücü 17 2 9 6 15 34 12 -19
18 Kayserispor 17 2 11 4 16 42 10 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 17 11 3 3 24 13 36 +11
2 BB Erzurumspor 17 9 5 3 20 14 30 +6
3 Keçiörengücü 17 7 3 7 15 10 28 +5
4 Menemenspor 17 8 5 4 21 18 28 +3
5 Bursaspor 17 9 5 3 25 22 27 +3
6 Akhisarspor 17 7 4 6 21 17 27 +4
7 Ümraniyespor 17 7 6 4 28 26 25 +2
8 Altay 17 6 5 6 22 19 24 +3
9 Adana Demirspor 17 6 5 6 23 17 24 +6
10 Balıkesirspor 17 6 5 6 17 13 24 +4
11 Fatih Karagümrük 17 6 6 5 20 21 23 -1
12 Giresunspor 17 5 6 6 17 23 21 -6
13 İstanbulspor 17 4 6 7 26 26 19 0
14 Altınordu 17 4 7 6 15 20 18 -5
15 Osmanlıspor FK 17 4 9 4 18 26 13 -8
16 Boluspor 17 2 8 7 14 23 13 -9
17 Adanaspor 17 2 9 6 18 28 12 -10
18 Eskişehirspor 17 4 10 3 23 31 6 -8
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 18 13 1 4 42 7 43 +35
2 Manisa FK 18 13 1 4 49 18 43 +31
3 Hekimoğlu Trabzon 18 11 5 2 34 29 35 +5
4 Sancaktepe Bld 18 10 5 3 30 15 33 +15
5 Çorum FK 18 10 7 1 25 21 31 +4
6 İnegölspor 18 8 6 4 28 18 28 +10
7 Afjet Afyonspor 18 7 7 4 26 22 25 +4
8 Pendikspor 18 7 7 4 23 22 25 +1
9 Tarsus İdman Yurdu 18 8 9 1 25 27 25 -2
10 Sarıyer 18 6 6 6 20 19 24 +1
11 Zonguldak Kömürspor 18 6 6 6 24 24 24 0
12 Hacettepe Spor 18 7 9 2 22 30 23 -8
13 Kırklarelispor 18 5 6 7 15 23 22 -8
14 Amed Sportif 18 5 8 5 13 27 20 -14
15 Başkent Akademi FK 18 5 10 3 22 25 18 -3
16 Gümüşhanespor 18 5 10 3 20 27 18 -7
17 1922 Konyaspor 18 5 11 2 20 30 17 -10
18 Şanlıurfaspor 18 0 17 1 5 59 14 -54
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 18 11 2 5 35 19 38 +16
2 24Erzincanspor 18 10 2 6 26 13 36 +13
3 Artvin Hopaspor 18 9 2 7 29 12 34 +17
4 68 Aksaray Belediyespor 18 9 3 6 30 15 33 +15
5 Çatalcaspor 18 7 2 9 29 17 30 +12
6 Karaköprü Belediyespor 18 6 4 8 16 13 26 +3
7 Buca FK 18 7 6 5 21 24 26 -3
8 Silivrispor 18 6 6 6 25 23 24 +2
9 Sultanbeyli Bld. 18 6 6 6 20 18 24 +2
10 Düzcespor 18 6 6 6 12 14 24 -2
11 Erzin Spor Kulübü 18 5 5 8 21 18 23 +3
12 Çankaya FK 18 6 7 5 19 21 23 -2
13 Şile Yıldızspor 18 5 7 6 14 15 21 -1
14 Kızılcabölükspor 18 4 6 8 24 25 20 -1
15 Yeni Orduspor 18 2 3 13 8 11 19 -3
16 Yomraspor 18 3 7 8 17 22 17 -5
17 Tokatspor 18 1 14 3 12 37 6 -25
18 Manisaspor 18 0 15 3 12 53 3 -41
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/01/2020 MKE Ankaragücü vs Konyaspor
 18/01/2020 Alanyaspor vs Kayserispor
 18/01/2020 İstanbul Başakşehir vs Yeni Malatyaspor
 18/01/2020 Gaziantep FK vs Fenerbahçe
 19/01/2020 Antalyaspor vs Göztepe
 19/01/2020 Galatasaray vs Denizlispor
 19/01/2020 Trabzonspor vs Kasımpaşa
 19/01/2020 Beşiktaş vs Sivasspor
 20/01/2020 Çaykur Rizespor vs Gençlerbirliği
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/01/2020 Menemenspor vs Giresunspor
 18/01/2020 Ümraniyespor vs Altay
 18/01/2020 Adanaspor vs Akhisarspor
 18/01/2020 Altınordu vs Hatayspor
 19/01/2020 İstanbulspor vs BB Erzurumspor
 19/01/2020 Keçiörengücü vs Eskişehirspor
 19/01/2020 Boluspor vs Osmanlıspor FK
 19/01/2020 Bursaspor vs Fatih Karagümrük
 20/01/2020 Balıkesirspor vs Adana Demirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Tuzlaspor
 18/01/2020 Van Spor vs Niğde Anadolu FK
 18/01/2020 Etimesgut Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 18/01/2020 Eyüpspor vs Bandırmaspor
 19/01/2020 Sivas Belediyespor vs Bodrumspor
 19/01/2020 Ankara Demirspor vs Kahramanmaraşspor
 19/01/2020 Kastamonuspor vs Kırşehir Belediyespor
 19/01/2020 Sakaryaspor vs Elazığspor
 19/01/2020 Uşak Spor vs Ergene Velimeşe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/01/2020 Karaköprü Belediyespor vs 24Erzincanspor
 18/01/2020 Sultanbeyli Bld. vs Çatalcaspor
 19/01/2020 Artvin Hopaspor vs Kızılcabölükspor
 19/01/2020 Yeni Orduspor vs Manisaspor
 19/01/2020 Buca FK vs Erzin Spor
 19/01/2020 Düzcespor vs Çankaya FK
 19/01/2020 Serik Belediyespor vs 68 Aksaray Belediyespor
 19/01/2020 Silivrispor vs Şile Yıldızspor
 19/01/2020 Tokatspor vs Yomraspor
resmi ilanlar nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI