Bugun...


Erdem YÜCEL

facebook-paylas
Müzecilik çileli meslek
Tarih: 03-12-2019 23:13:00 Güncelleme: 03-12-2019 23:13:00


Gazetemizin ana sayfasında yer alan T. Oğuz Alpözen’in “Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinin Sonu” isimli kitabının tanıtımı kültür çevrelerinde epey beğeni topladı. Bu yazıya yüzü aşkın beğeni ve yorum gelmesi bizleri sevindirdiği kadar üzdü. Keşke dünyaca ünlü Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi böyle bir yok oluşun içerisine girmeseydi de biz de böyle bir konuyu gündeme taşımasaydık.

Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren Atatürk  eski eserlerin ve müzelerin üzerinde önemle durmuş; bütün maddi imkansızlıklara rağmen Anadolu’nun birçok yerinde, eski yapılardan yararlanarak peş peşe müzeler açılmıştı. Müzeciliğe gösterilen ilgi 2000’li yıllara kadar sürdü. O günlerin basınına baktığımızda müzeler, kazılar ve ortaya çıkan eserlerle ilgili haberlere sıkça rastlardık... UNESCO başta olmak üzere müzelerimiz çeşitli yabancı kültürel kuruluşlardan ödüller alır, müzeciler de adeta birbirleriyle yarışarak çeşitli etkinlikler düzenlerlerdi.

Müzeciliğimiz sonradan bir çöküş sürecine girdi. Yabancılardan ödül almak yeni sergilemeler yapmak bir yana müzelerin ismi basında yer almaz oldu. Günümüzde yine de bazı kazılardan söz ediliyor ama bunları müzeler değil ilgili üniversitelerin arkeoloji bölümleri yapıyor...

Müzeler kış uykusuna yatmış gibi...

Yakın tarihlere kadar işlevlerini sürdüren müzeciler aramızdan ayrıldı. Kimi vefat etti, kimi üniversitelerde akademisyen oldu, kimi de küsüp köşesine çekildi. Ama yine de boş durmayan emekli olmuş müzeciler yaşadıklarını kitaplaştırarak en azından içlerini dökmeye başladılar ve gelecek kuşaklara adeta bizler neler çekmişiz diye uyarılarda bulunuyorlar.

Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinin sonunu içine bir türlü sindiremeyen T.Oğuz Alpözen çeşitli söyleşilerinin yanı sıra “Eski Testi Doktorunun Anıları” isimli kitabında müzecilik yaşamında başına gelenleri belgeleriyle birlikte yazdı.

Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü Başyardımcısı ve Sadberk Hanım Müzesi Müdürü Çetin Anlağan “Suyun İki Yakasında”, Ferruh Gerçek “Türk Müzeciliği” Sabahattin Türkoğlu “Müzelerde 41 Yıl”, Alpay Pasinli “Müzelik Anılar”, benim yazdığım “Anılarıyla Tahsin Öz” ve “Erdem Yücel Mazide Kalanlar” isimli anı kitaplarında, emekli olduktan sonra bir döneme damgasını vuran müzecilerin görev yaptıkları yıllarda nelerle karşılaştıklarını, neler yaşadıklarını yazdılar. Hepsi birer ibret belgesi niteliğindedir. Onların yanı sıra rahmetli Cenk Alpak’ın “Müzeler Almanağı” ve “Eski Eserlerimizi Neden Sevmeliyiz? Nasıl korumalıyız?”, Rıfat Ergeç’in “Müzeler ve Müzecilik” isimli kitapları da boşluğu doldurmaktadır.

Memleketimizde müzecilik çileli bir meslek olmasının yanı sıra aynı zamanda  özveri ister. Ancak yaptıklarını yazma olanağı bulamayan müzecilerin mesleklerini yaparken ne çileler çektiklerini bilemiyoruz. Bazıları küsüp gitmiş, bazıları da teşkilatta kalarak mücadelelerini sürdürmüştür.

Değerleri bilinmiş midir?

Kısaca isimlerinden söz ettiğim müze müdürleri dışında müze uzmanlarından görevde olduklarında yeterince yararlanılmış mıdır? Hiç sanmıyorum.

Çeşitli dallarda uzmanlaşmış müzecilerin en büyük sorunu kendilerini anlamayan üst düzey yöneticiler olmuştur. Hamid Zübeyr Koşay, Mehmet Önder, Hikmet Gürçay ve Nurettin Yardımcı gibi genel müdürleri bu sözümüzün dışında bırakıyorum. O dönemlerde müzecilerin en büyük sorunu hukuk, siyasal  ve benzeri eğitim almamış öğretmen kökenli müfettişler olmuştur. Onların çoğu biraz bilgisizlik, biraz da kıskançlıktan birçok müzecinin hayatını karartmıştır. Oğuz Alpözen “Eski Testi Doktorunun Anıları” kitabında müfettişlerden neler çektiğini dile getirmiştir. Yayına hazırladığım ve basılmak üzere olan “Müzelerde Müfettiş Var” isimli kitabımda ise bu konuyu daha geniş biçimde ibretlik olarak yazdığımı belirtmek isterim.

Ayrıca Afrodisias Müzesi Müdürü Semih Tulay emekli olduktan sonra peş peşe bilimsel arkeoloji kitapları ve romanlar yazıyor; Emin Başaranbilek yerleştiği Birgi’de bir yandan naif ressamlığını sürdürürken diğer yandan da  Birgi ve çevresiyle ilgili kitaplar, bilimsel  makaleler yazıyor... Tahsin Aydoğmuş fotoğraf dalında Dünya Olimpiyat birinciliğini kazandıktan sonra bu konuda, siyah-beyaz fotoğraf sanatı  üzerinde hacimli kitaplar ortaya koyuyor. Türk ve İslam Eserleri Müzesini çağdaş müzecilik seviyesine ulaştıran, kısa süreli bir yasayla emekli edilen  Nazan Ölçer Sabancı Müzesinde harikalar yaratıyor.

Ümit ederim; bir gün üniversitelerimizin müzecilik bölümlerinde bu anılardan ve çeşitli makalelerden yola çıkılarak doktora tezleri yapılır. Müzecilik Tarihimiz eğrisiyle doğrusuyla çok daha kapsamlı olarak yazılır.

XVIII. Yüzyılın ünlü yazar ve bilim adamı Carlo Amoretti  bakın ne kadar güzel söylemiş:

“İmkansızlık ve hocasızlık yüzünden  yetenekli birçok insanın sanatı, kendisiyle mezara taşınmıştır.”

 



Bu yazı 2823 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 34 20 5 9 65 34 69 +31
2 Trabzonspor 34 18 5 11 76 42 65 +34
3 Beşiktaş 34 19 10 5 59 40 62 +19
4 Sivasspor 34 17 8 9 55 38 60 +17
5 Alanyaspor 34 16 9 9 61 37 57 +24
6 Galatasaray 34 15 8 11 55 37 56 +18
7 Fenerbahçe 34 15 11 8 58 46 53 +12
8 Gaziantep FK 34 11 10 13 49 50 46 -1
9 Antalyaspor 34 11 11 12 41 52 45 -11
10 Kasımpaşa 34 12 15 7 53 58 43 -5
11 Göztepe 34 11 14 9 44 49 42 -5
12 Gençlerbirliği 34 9 16 9 39 56 36 -17
13 Konyaspor 34 8 14 12 36 52 36 -16
14 Denizlispor 34 9 17 8 31 48 35 -17
15 Çaykur Rizespor 34 10 19 5 38 57 35 -19
16 Yeni Malatyaspor 34 8 18 8 44 51 32 -7
17 Kayserispor 34 8 18 8 40 72 32 -32
18 MKE Ankaragücü 34 7 16 11 31 56 32 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 34 19 6 9 48 28 66 +20
2 BB Erzurumspor 34 18 8 8 42 26 62 +16
3 Adana Demirspor 34 17 7 10 71 43 61 +28
4 Akhisarspor 34 16 9 9 46 39 57 +7
5 Fatih Karagümrük 34 15 8 11 53 39 56 +14
6 Bursaspor 34 17 9 8 49 41 56 +8
7 Altay 34 14 8 12 48 37 54 +11
8 Keçiörengücü 34 13 10 11 33 28 50 +5
9 Ümraniyespor 34 12 14 8 48 51 44 -3
10 Menemenspor 34 11 12 11 42 46 44 -4
11 Giresunspor 34 12 14 8 39 47 44 -8
12 İstanbulspor 34 9 12 13 45 43 40 +2
13 Balıkesirspor 34 9 14 11 36 48 38 -12
14 Altınordu 34 8 13 13 37 44 37 -7
15 Boluspor 34 6 13 15 30 41 33 -11
16 Osmanlıspor FK 34 8 17 9 41 56 30 -15
17 Adanaspor 34 3 19 12 30 55 21 -25
18 Eskişehirspor 34 7 21 6 34 60 12 -26
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/07/2020 Kasımpaşa 3 - 2 Başakşehir FK
 25/07/2020 Göztepe 3 - 1 Sivasspor
 25/07/2020 Kayserispor 1 - 2 Trabzonspor
 25/07/2020 Konyaspor 2 - 3 Alanyaspor
 25/07/2020 Denizlispor 0 - 1 MKE Ankaragücü
 25/07/2020 Gençlerbirliği 0 - 3 Beşiktaş
 25/07/2020 Yeni Malatyaspor 0 - 1 Gaziantep FK
 25/07/2020 Fenerbahçe 3 - 1 Çaykur Rizespor
 24/07/2020 Antalyaspor 2 - 2 Galatasaray
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/07/2020 Osmanlıspor FK 4 - 3 Balıkesirspor
 19/07/2020 Eskişehirspor 0 - 3 Boluspor
 18/07/2020 Adana Demirspor 3 - 0 İstanbulspor
 18/07/2020 Hatayspor 3 - 1 Bursaspor
 18/07/2020 Akhisarspor 3 - 4 Ankara Keçiörengücü
 18/07/2020 Giresunspor 1 - 2 Altay
 18/07/2020 BB Erzurumspor 4 - 1 Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük 3 - 0 Adanaspor
 17/07/2020 Menemenspor 1 - 1 Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI